Donald Trump:✒️ক্ষোভ নে হতাশা! মার্কিন ৰাষ্ট্ৰপতি ড’নাল্ড ট্রাম্পে দি অহা অহৰহ ভাবুকিৰ ওচৰত ভাৰতে শিৰণত নকৰাত বুধবাৰে তেওঁ ৰপ্তানিকৃত ভাৰতীয় সামগ্ৰীৰ ওপৰত আৰোপিত শুল্কৰ পৰিমাণ ৫০ শতাংশলৈ বৃদ্ধি কৰে। ইয়াৰ লগে লগে দুয়োখন দেশৰ মাজৰ এক বাণিজ্যিক যুদ্ধৰ সূচনা হ’ল।
উল্লেখ্য যে বিগত সময়ত ট্রাম্পে ভাৰতক ৰাছিয়াৰ পৰা তেল ক্রয় বন্ধ কৰিবলৈ ভাবুকি দি আহে। অন্যথা আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰলৈ ৰপ্তানি কৰা ভাৰতীয় সামগ্ৰীৰ ওপৰত অতি উচ্চ হাৰৰ শুল্ক আৰোপৰ হুংকাৰ দিয়ে বহুবন্ধী ট্রাম্পে।
তেওঁৰ এই ভাবুকিৰ প্ৰতি নতুন দিল্লীয়ে কর্ণপাত নকৰাত যোৱা ৩১ জুলাইত মার্কিন ৰাষ্ট্ৰপতিজনে ভাৰতীয় ৰপ্তানিকৃত সামগ্ৰীৰ ওপৰত ২৫ শতাংশ শুল্ক আৰোপ কৰে। এই কথা ঘোষণা কৰাৰ সময়তো তেওঁ ভাবুকি দিয়ে যে ভাৰতে ৰাছিয়াৰ পৰা তেল ক্রয় বন্ধ নকৰিলে এই শুল্কৰ ওপৰত জৰিমনা বিহিব।
তৎসত্ত্বেও তেওঁৰ এনে ভাবুকিক গুৰুত্ব সহকাৰে নল’লে। কালি পুনৰ তেওঁ ভাৰতক ভাবুকি দি কেতবোৰ উচ্চ-বাচ্য কৰে। তাৰ পাছতো ভাৰতে নিজ স্থিতিত অটল থকাত কালি ট্রাম্পে ভাৰতীয় সামগ্ৰীৰ ওপৰত আৰোপিত শুল্কৰ পৰিমাণ ৫০ শতাংশলৈ বৃদ্ধি কৰে।
এই অতিৰিক্ত শুল্ক অহা ১৭ছেপ্টেম্বৰৰ নিশা ১২-০১ বজাৰ পৰা কাৰ্যকৰী হ’ব বুলি ট্রাম্পে ঘোষণা কৰিছে। এই ৫০ শতাংশ শুল্কৰ ২৫ শতাংশক ‘জৰিমনা’ বুলি বহুতে আখ্যা দিছে। অৱশ্যে ট্রাম্পে পূর্বে এই জৰিমনাৰ পৰিমাণৰ কথা ঘোষণা কৰা নাছিল। বুধবাৰে ট্রাম্পে এক কার্যবাহী নির্দেশৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় সামগ্ৰীত আৰোপিত শুল্কৰ পৰিমাণ ৫০ শতাংশলৈ বৃদ্ধি কৰে।
ট্রাম্পৰ এই কার্যবাহী নির্দেশত কোৱা হয়, ‘ভাৰতে প্রত্যক্ষ বা পৰোক্ষভাৱে ৰাছিয়াৰ পৰা তেল আমদানি কৰি আছে। সেই অনুসৰি ভাৰতৰ পৰা আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সীমা শুল্ক ভূখণ্ডলৈ অহা আমদানিকৃত ভাৰতীয় সামগ্ৰীৰ ওপৰত প্রায়োগিক আইনৰ স’তে তাল মিলাই অতিৰিক্ত ২৫ শতাংশ শুল্ক আৰোপ কৰা হ’ব।’
এই অতিৰিক্ত ২৫ শতাংশ শুল্কৰ স’তে পূৰ্বৰ ২৫ শতাংশ শুল্কক ধৰিলে ভাৰতীয় সামগ্ৰীৰ ওপৰত মুঠ ৫০ শতাংশ মার্কিন শুল্ক আৰোপ হ’ল। উল্লেখ্য যে ভাৰত হৈছে আমেৰিকাৰ দীর্ঘ সময়ৰ অন্যতম প্রধান বাণিজ্যিক অংশীদাৰ। গতিকে ভাৰতীয় সামগ্ৰীত ট্রাম্পে এই বৃহৎ হাৰত শুল্ক আৰোপ কৰা কাৰ্যক দেশখনৰে বহুতে সহজভাবে ল’ব পৰা নাই।
‘বন্ধু’ ভাৰতৰ পৰিৱৰ্তে চীনৰ ক্ষেত্ৰত এনে কঠোৰ স্থিতি লোৱাটো পোষকতা কৰিছে দেশখনৰ একাংশই। লক্ষ্যণীয়ভাবে মার্কিন উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি জে ডি ভান্স আৰু বৈদেশিক সচিব মার্ক’ কবিঅ’য়ো ভাৰতৰ স’তে সম্পৰ্ক অৱনতি ঘটোৱাৰ পোষকতা নকৰে বুলি একাংশই চর্চা কৰে। তেওঁৰ প্ৰশাসনৰ একাংশৰ এনে স্থিতিৰ বিপৰীতে শান্তিৰ ন’বেল বঁটা লাভৰ সপোন দেখি থকা ট্রাম্পে ৰাছিয়া, ইউক্রেইন যুদ্ধ বন্ধ কৰাত বিফল হৈ ভাৰতৰ ওপৰতে ক্ষোভ প্রকাশ কৰা বুলি চর্চা হৈছে।
কাৰণ ভাৰতে ৰাছিয়াৰ পৰা তেল ক্ৰয় কৰি থকাত দেশখনে ইউক্রেইনৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ অব্যাহত ৰাখিবলৈ সক্ষম হোৱা বুলি ট্রাম্পে বিগত সময়ত অভিযোগ উত্থাপন কৰি আহিছে। অৱশ্যে শেহতীয়াভাবে ট্রাম্পে ভাৰতৰ শত্ৰু ৰাষ্ট্ৰ পাকিস্তানৰ স’তে সম্পর্ক উন্নত কৰিছে। সন্ত্রাসবাদৰ পৃষ্ঠপোষক দেশখনৰ সামগ্ৰীত ভাৰততকৈ বহু পৰিমাণে কম অর্থাৎ ১৯ শতাংশ শুল্কহে তেওঁ আৰোপ কৰিছে।
একেদৰে ভাৰতৰ আন একাংশ প্রতিবেশী ৰাষ্ট্র বাংলাদেশৰ সামগ্রীতো ট্রাম্পে ২০ শতাংশহে শুল্ক আৰোপ কৰিছে। গতিকে ট্রাম্প যে প্রচণ্ড ভাৰতবিৰোধী হৈ উঠিছে সেয়া কোৱা বাহুল্য মাথোন। উল্লেখ্য যে ২০২০ৰ মার্কিন ৰাষ্ট্ৰপতি নির্বাচনত প্রধানমন্ত্রী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে ট্রাম্পৰ সমর্থনত একপ্ৰকাৰ প্ৰচাৰ চলায়। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰতে এক অনুষ্ঠানত মোদীয়ে ‘অব কী বাৰ মোদী চৰকাৰ’ ধ্বনি দিছিল। তৎসত্ত্বেও এইবাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নির্বাচনত জয়ী হোৱাৰ পাছতে লুটিবাগৰ মাৰে। ইয়াৰ আঁত ধৰি বিৰোধী দলসমূহে প্রধানমন্ত্রী মোদীক কটাক্ষ কৰি আহিছে।
কি আছে ট্রাম্পৰ কার্যবাহী নির্দেশত
ভাৰতীয় সামগ্ৰীৰ ওপৰত শুল্কৰ পৰিমাণ ৫০ শতাংশলৈ বৃদ্ধি কৰা ট্রাম্পৰ কাৰ্যবাহী নির্দেশটোত কেতবোৰ আইনৰ ধাৰা তথা পূৰ্বৰ ৰাষ্ট্ৰপতি জ’ বাইডেনৰ কাৰ্যবাহী নির্দেশৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।
ট্রাম্পৰ এই নির্দেশৰ প্রথম ধাৰাটোত কোৱা হয়, ‘২০২২ৰ আঠ মাৰ্চৰ ১৪০৬৬ কার্যবাহী নির্দেশত বর্ণিত ৰাষ্ট্ৰীয় জৰুৰী অৱস্থা অনুসৰি মই নির্ধাৰণ কৰিলো যে ৰাছিয়াৰ পৰা প্রত্যক্ষ বা পৰোক্ষভাবে তেল আমদানি কৰি থকা ভাৰতৰ আমদানিকৃত সামগ্ৰীৰ ওপৰত অতিৰিক্ত শুল্ক আৰোপ কৰাটো প্রয়োজনীয় আৰু যথোপযুক্ত। মোৰ বিচাৰ মতে উক্ত কাৰ্যবাহী নির্দেশত বর্ণিত ৰাষ্ট্ৰীয় জৰুৰী অৱস্থাৰ অধিক কাৰ্যকৰী মোকাবিলাৰ বাবে আন ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ উপৰি শুল্ক আৰোপ কৰাটো প্রয়োজন।’
নির্দেশটোত কে’বাটাও ধাৰা আছে। ইয়াৰ দুই নম্বৰ (ক) ধাৰাত ভাৰতীয় সামগ্ৰীৰ ওপৰত অতিৰিক্ত ২৫ শতাংশ শুল্ক আৰোপ কৰাৰ কথা স্পষ্টভাবে উল্লেখ আছে। ইয়াৰ তিনি নম্বৰ ধাৰাটোত কোৱা হৈছে যে এই নির্দেশ প্রকাশ পোৱাৰ তাৰিখৰ পৰা ২১ দিনৰ পাছত অর্থাৎ অহা ১৭ ছেপ্টেম্বৰৰ নিশা ১২-০১ বজাৰ পৰা এই অতিৰিক্ত শুল্ক ভাৰতীয় সামগ্ৰীৰ ওপৰত আৰোপ হ’ব।
অনিশ্চিত হ’ল ভাৰত-মার্কিন বাণিজ্যিক চুক্তি
নিজৰ মতে ভাৰতক খটুৱাত বিফল হৈ ভাৰতীয় সামগ্ৰীত উচ্চ হাৰৰ শুল্ক জাপি দি ট্রাম্পে অনিশ্চিত কৰি তুলিলে ভাৰত-মার্কিন বাণিজ্যিক চুক্তি। উল্লেখ্য যে ট্রাম্পে দি অহা ভাবুকিৰ পাছতো দুয়োখন দেশৰ মাজত বাণিজ্যিক চুক্তি স্বাক্ষৰৰ উদ্দেশ্যে আলোচনা অব্যাহত আছে।
এনে অৱস্থাতে ৰাষ্ট্ৰপতিজনে ভাৰতীয় সামগ্ৰীৰ শুল্কৰ পৰিমাণ ৫০ শতাংশলৈ বৃদ্ধি কৰাত দুয়োখন দেশৰ মাজৰ বাণিজ্যিক চুক্তি সম্পৰ্কীয় আলোচনাৰ ভৱিষ্যৎ ধূসৰ হৈছে। আনকি একাংশৰ মতে ভাৰত-মার্কিন বাণিজ্যিক চুক্তি পণ্ড হৈছে।
তীব্র প্রতিক্রিয়া ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বার্থ সুৰক্ষিত কৰিম
ক্ষোভতেই হওক বা হতাশাতে হওক বা আন কাৰণতেই হওক, ট্রাম্পে ভাৰতীয় সামগ্ৰীত শুল্কৰ পৰিমাণ ৫০ শতাংশলৈ বৃদ্ধি কৰাক লৈ তীব্র প্রতিক্রিয়া প্রকাশ কৰিছে নতুন দিল্লীয়ে। ইতিমধ্যে নিজ স্থিতিত অটল থকাৰ ইংগিত দি অহা মোদী চৰকাৰে দৃঢ় মত পোষণ কৰিছে যে ভাৰতে নিজৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষিত ৰাখিব।
চৰকাৰী সূত্ৰই স্পষ্ট কৰি দিছে যে ভাৰতে ৰাছিয়াৰ তেল ক্রয় অব্যাহত ৰাখিব। ট্রাম্পৰ এনে কাৰ্যক লৈ শক্তিশালী প্রতিক্রিয়া প্রকাশ কৰি ভাৰতৰ বৈদেশিক মন্ত্রণালয়ে কয় যে মার্কিন ৰাষ্ট্ৰপতিজনৰ এই কাৰ্য ন্যায়সংগত নহয়। লগতে তেওঁৰ এই শুল্ক আৰোপক অযুক্তিকৰ আখ্যাও দিছে বৈদেশিক মন্ত্রণালয়ে।
উল্লেখ্য যে ট্রাম্পে শুল্ক আৰোপৰ ভাবুকি দিয়াৰ পাছতে অলপতে বৈদেশিক মন্ত্রণালয়ে প্রতিক্রিয়া ব্যক্ত কৰে যে ভাৰতক আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ লগতে ইউৰোপীয় সংঘই লক্ষ্য কৰি আহিছে।