Space:
মানৱ সভ্যতাৰ উন্নতিৰ সমান্তৰালকৈ বৃদ্ধি পাইছে নানা ধৰণৰ বৰ্জনীয় সামগ্ৰীৰ পৰিমাণ। আনকি মহাকাশো ইয়াৰ ব্যতিক্রম নহয়। মহাশূন্যত সম্প্রতি জমা হৈছে আবৰ্জনাৰ স্তূপ। অর্থাৎ প্রদূষণ কেৱল পৃথিবীতেই নাই, অন্তৰীক্ষকো ‘লেতেৰা’ কৰি পেলাইছে মানুহে। অৱশ্যে অনন্ত মহাকাশত ইয়াৰ কোনো প্রভাৱ নাই। যিমান সমস্যা সেয়া পৃথিৱীৰ কক্ষপথত। তাকেই পাক ঘুৰণি খাই ঘূৰি ফুৰিছে ‘আবৰ্জনা ‘বোৰে। সঠিকভাৱে ক’বলৈ হ’লে ‘ই-আবৰ্জনা’। যাৰ পৰিমাণে এইবাৰ ‘বিপদঘণ্টা’ বজাবলৈ আৰম্ভ কৰিছে।
এই বিষয়ত সতৰ্ক কৰিছে ইউৰোপীয়ান স্পেচ এজেন্সী (ইএছএ) য়ে। এই ‘ই-আবর্জনা’ কি? ইয়াৰ তালিকাখন দীঘল। বিকল কৃত্রিম উপগ্রহ, ৰকেটৰ পৰিত্যক্ত অংশ, মহাকাশ অভিযান সংক্রান্তীয় আবর্জনা (লেন্স কেপ বা ছেপাৰেচন ব’ল্ট জাতীয় যন্ত্রপাতি),মহাকাশলৈ মানুহে প্ৰেৰণ কৰা বস্তুবোৰৰ মাজত হোৱা সংঘৰ্ষৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা যন্ত্রাংশ আদি।
যি সময়ৰ পৰা মানুহে মহাকাশ অভিযান আৰম্ভ কৰিছে, সেই সময়ৰ পৰাই লক্ষ লক্ষ টুকুৰা ই-আবর্জনা কক্ষপথত জমা হ’বলৈ ধৰিছে। অৱশ্যে সম্প্রতি এলন মাস্কেৰ ‘ষ্টাৰলিংক’ কৃত্রিম উপগ্রহ পঠাবলৈ আৰম্ভ কৰাৰ পাছত নাটকীয়ভাবে বৃদ্ধি পাইছে এই আবৰ্জনাৰ সংখ্যা। এই বিষয়তে উদ্বিগ্ন হৈ পৰিছে ইউৰোপীয় মহাকাশ সংস্থা। কেৱল উদ্বেগ প্রকাশ কৰাতে ক্ষান্ত নাথাকি তেওঁলোকে হাতে-কামেও লাগি পৰিছে। ইএছএৰ তৰফৰ পৰা ইতিমধ্যে ‘জিবো ডেব্রিছ মিচন’ আৰম্ভ কৰিছে। ২০৩০ৰ ভিতৰতে তেওঁলোকৰ সকলো অভিযানৰ পৰা বিয়পি পৰা ই-আবর্জনাবোৰ পৰিষ্কাৰ কৰাৰ লক্ষ্য বান্ধি লৈছে সংস্থাটোৱে।
ইউৰোপীয়ান স্পেচ এজেন্সীয়ে প্ৰতি বছৰে এটাকৈ মহাকাশ-পৰিৱেশ সংক্রান্তীয় প্রতিবেদন প্রকাশ কৰে। তাৰ পৰাই ইউৰোপীয়ান স্পেচ এজেন্ট প্রতিবেদন প্রকাশ কৰে। তা যে এই বিষয়ত সকলো লাখৰো অধিক আৱৰ্জন ছবিখন পৰিষ্কাৰ হৈছে।
তাতেই অনুভূত হৈছে যে এই বিষয়ত সকলো সংস্থাই দ্রুততাৰে পদক্ষেপ হাতত ল’ব লাগিব। ১২ লাখৰো অধিক আবর্জনা মহাকাশত জমা হোৱা বুলি আশংকা কৰা হৈছে।অৱশ্যে এই প্রশ্নও উঠিছে যে এতিয়াই ইয়াক লৈ পদক্ষেপৰ কি গুৰুত্ব আছে? কোৱা হৈছে যে পৰিস্থিতি যিমানেই বেয়া নহওক কিয়, সেয়া শীর্ষবিন্দুত উপনীত হ’বলৈ আৰু দুটা শতিকা লাগিব।
সেই ক্ষেত্রত তাৎক্ষণিক পদক্ষেপৰ প্রয়োজনীয়তা কি জানিব বিচাৰিছে এটা মহলে। এই ক্ষেত্ৰত ইএছএৰ তৰফৰ পৰা যুক্তি দিছে যে ক্রমাৎ ধ্বংসাৱশেষ বৃদ্ধি মানেই মহাকাশলৈ কোনো বস্তু উৎক্ষেপণৰ আশংকাও দ্রুতগতিত বৃদ্ধি পাব। সেয়ে তেওঁলোকে সতৰ্ক কৰিছে যে মহাকাশ সঁচা অৰ্থত অব্যৱহাৰযোগ্য হৈ উঠাৰ বহু আগতেই মহাকাশ অভিযানৰ ব্যয় উল্লেখনীয়ভাবে বৃদ্ধি পাব। ফলত এতিয়াই সতর্ক হোৱা উচিত বুলিয়ে গণ্য কৰিছে বহু গবেষকে।
