Ganga:✒️দেশৰ বহুকোটি লোকৰ জীৱন-জীৱিকাৰ প্ৰতি অশনি সংকেত নামি অহাৰ আশংকা প্রকট হৈছে। দ্রুতগতিত শুকাইছে দেশৰ লগতে দক্ষিণ এছিয়াৰ বৃহৎ সংখ্যক লোকৰ আয়ুস ৰেখা স্বৰূপ গংগা নৈ। বিজ্ঞানীসকলৰ মতে, গংগা নৈৰ পানী যি হাৰত শুকাবলৈ ধৰিছে সেয়া ইতিহাসৰ ভিতৰতে সর্বাধিক।
এনেদৰে চিৰপ্ৰবহমান নৈখনৰ পানী শুকাবলৈ ধৰাৰ কে’বাটাও কাৰক বিজ্ঞানীসকলে চিনাক্ত কৰিছে।বিজ্ঞানীসকলৰ মতে, জলবায়ু পৰিৱৰ্তন, বৰষুণৰ পৰিমাণ হ্রাস তথা মৌচুমী বায়ু প্রবাহৰ ধাৰা সলনি, অবিৰতভাৱে নৈৰ বক্ষ খননে গংগালৈ মৃত্যুৰ বার্তা কঢ়িয়াইছে। যদি নৈখনৰ মৃত্যু হয় তেন্তে দেশৰ এক বৃহত্তৰ অঞ্চলত খাদ্য, পানী আৰু জীৱিকাৰ ক্ষেত্ৰত ভয়ংকৰ পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টিৰ আশংকা আছে। কাৰণ শ শ বছৰ ধৰি গংগা আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহে হিমালয়ৰ পৰা বংগোপসাগৰলৈ দুয়োপাৰৰ ৬৫ কোটিৰো অধিক লোকৰ জীৱন-জীবিকা নিশ্চিত কৰি আহিছে। গংগা দেশৰ অন্যতম বৃহৎ প্রাকৃতিক জল উৎস।
উল্লেখ্য যে শেহতীয়াভাৱে একাংশ বিজ্ঞানীয়ে বিশ্বৰ বৃহৎ নৈসমূহৰ পৰিৱৰ্তনক লৈ এক অধ্যয়ন সম্পন্ন কৰে। এই অধ্যয়নত দেখা যায় যে গংগা যি হাৰত শুকাবলৈ ধৰিছে তেনে অৱস্থাৰ সম্মুখীন হোৱা নাই বিশ্বৰ আন কোনো বৃহৎ নৈ। আনকি ১৩শ বছৰৰ তুলনাত বিগত কিছু দশকত গংগাৰ অৱস্থা অত্যন্ত শোচনীয় হয়।
শেহতীয়া এই দশকসমূহত নৈখনৰ অববাহিকাই ভয়ংকৰ খৰাঙৰ সন্মুখীন হয়। লক্ষ্যণীয়ভাবে গংগাৰ বুকু বাম হোৱাৰ লক্ষণ ফুটি উঠিছে। কাৰণ একালত বংগ আৰু বিহাৰৰ পৰা বাৰানসী-এলাহাবাদলৈ চলাচল কৰা বৃহৎ নাওসমূহ অচল হ’বলৈ ধৰিছে। নৈখনৰ এই অৱস্থা অধ্যয়ন কৰি একাংশ বিজ্ঞানীয়ে আঙুলিয়াই দিছে যে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনেও গংগালৈ বিপদ কঢ়িয়াইছে।
অৱশ্যে নৈখন এনে পৰিস্থিতিৰ সম্মুখীন হোৱাৰ একমাত্র জলবায়ু পৰিৱৰ্তনেই নহয়, মানুহ আৰু আন পৰিৱেশগত চাপেও এই ক্ষেত্ৰত ক্রিয়া কৰিছে। এই দিশসমূহ বর্তমানলৈ বুজিব পৰা হোৱা নাই। তদুপৰি জলসিঞ্চনৰ বাবে নলা খনন, ভূগভস্থ পানী অধিক আহৰণ আদিয়েও গংগাৰ সন্মুখত প্রত্যাহ্বানৰ সৃষ্টি কৰিছে।
আনকি নৈখনত নির্মিত কে’বা হেজাৰ বান্ধে গংগাৰ সুঁতি দ্রুততৰে সলনি কৰিছে। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে বৰষুণৰ পৰিমাণ হ্রাস পাইছে। এনেবোৰ কাৰকে যুগপৎভাৱে নৈখনৰ মৃত্যু মতা বুলি চর্চা হৈছে। তদুপৰি হিমালয়ত হিমবাহৰ গলনেও গংগালৈ ভাবুকি কঢ়িয়াইছে। জলবায়ু পৰিৱৰ্তন আৰু গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধিৰ ফলত গংগোত্রী হিমবাহৰ গলন অস্বাভাৱিক হৈছে।
হিমবাহৰ গলনৰ ফলত আকস্মিক বানৰো উদ্ভৱ হ’বলৈ ধৰিছে। ফলত নৈসমূহৰে প্ৰবাহিত পানীৰ পৰিমাণ হ্রাস পাবলৈ ধৰিছে। লক্ষ্যণীয় যে হিমালয়ৰ হিমবাহসমূহক এছিয়াৰ পানীৰ টাৱাৰ বুলি কোৱা হয়। একাংশ বিজ্ঞানীৰ মতে যিহেতু এই পানীৰ টাৱাৰ অর্থাৎ হিমবাহসমূহৰ গলন অস্বাভাবিক হৈছে। গতিকে গংগা আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহৰ পানীৰ পৰিমাণো হ্রাস পাবলৈ ধৰিছে।
জলবায়ু পৰিৱৰ্তন তথা গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধিৰ আঁৰত মানুহৰ কেতবোৰ কাম-কাজ জড়িত। গতিকে গংগাৰ অপমৃত্যুৰ বাবে মানুহো দায়ী হ’ব। একেদৰে ভূগর্ভস্থ পানী অবিৰাম আহৰণো এই অনাকাংক্ষিত পৰিস্থিতিৰ বাবে জগৰীয়া বুলি বিজ্ঞানীসকলে চিনাক্ত কৰিছে। উল্লেখ্য যে গংগা আৰু ব্ৰহ্মপুত্র অববাহিকাৰ পানী বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক হাৰত শুকাবলৈ ধৰিছে।
প্রতি বছৰে ১৫ৰ পৰা ২০ মিলি মিটাৰকৈ জলস্তৰ হ্রাস পাবলৈ ধৰিছে। তদুপৰি অববাহিকাৰে ভূগর্ভস্থ পানীৰ স’তে ইতিমধ্যে বিষাক্ত আৰ্চেনিক আৰু ফ্ল’ৰাইড মিহলি হৈছে। গতিকে এই দুয়োটা অববাহিকাৰ মানুহৰ স্বাস্থ্য আৰু কৃষিৰ প্ৰতি ভয়ংকৰ ভাবুকিৰ সৃষ্টি হৈছে। গতিকে এই ক্ষেত্রত শীঘ্ৰে ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ প্ৰয়োজন হৈছে।