বহুতৰে অলক্ষিতে দেশত ক্রমে অর্হতাতকৈ কম বেতনত নিয়োজিত হোৱা উচ্চ শিক্ষিত যুৱক-যুৱতীৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰিছে। কোনো সাধাৰণ শিক্ষানুষ্ঠানৰ নহয়, দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেখীয়া অগ্ৰণী শিক্ষানুষ্ঠানৰ পৰা কৃতিত্বৰে শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ওলাই অহা বহুতেও মনে বিচৰা দৰমহাৰ চাকৰি লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা নাই।
এনে পৰিস্থিতিত অধিকাংশই অর্হতাতকৈ কম বেতনৰ কামত নিজকে নিয়োজিত কৰিবলৈ বাধ্য হৈছে। শেহতীয়া এক সমীক্ষা অনুসৰি দেশৰ অগ্রণী শিক্ষানুষ্ঠানসমূহতো শিক্ষা গ্রহণ কৰা বা ডিগ্রী গ্ৰহণ কৰা মাথোঁ ৪০ শতাংশইহে বছৰি পাঁচ লাখ টকাৰ দৰমহাৰ চাকৰি পাবলৈ সক্ষম হৈছে। বাকী ৬০ শতাংশ তেনেই কম দৰমহাৰ চাকৰিতে নিয়োজিত হৈ থাকিবলৈ বাধ্য হৈছে। সময় আগবঢ়াৰ লগে লগে এই সমস্যা অধিক জটিল হোৱাৰ আশংকায়ো দেখা দিছে।
লক্ষ্যণীয় যে অর্হতাতকৈ কম দৰমহা লাভৰ কামত নিয়োজিতসকলৰ হা-হুমুনিয়াহ বুজিবলৈ বহুতেই সক্ষম হোৱা নাই। এই বেদনা কেনে হ’ব পাৰে সেয়া এগৰাকী যুৱতী চাকৰি প্রত্যাশীৰ মন্তব্যই স্পষ্ট কৰিছে। সম্প্রতি দিল্লীৰ এটা প্রতিষ্ঠানত ইন্টার্ণশ্বিপ কৰি থকা এই ছাত্ৰীগৰাকীয়ে জনায় যে তেওঁ ৯৮ শতাংশ নম্বৰ লৈ দ্বাদশ শ্রেণী উত্তীর্ণ হোৱাৰ পাছত দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনৰ এখন বিখ্যাত কলেজত নামভর্তি কৰে।
এই কলেজৰ পৰা তেওঁ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ডিগ্রী গ্ৰহণ কৰাৰ পাছতো এটা সংস্থাপন বিচাৰি হাহাকাৰ কৰিবলগীয়া হৈছে। এই সম্পৰ্কত তেওঁ কয়, ‘মোৰ সকলো প্রচেষ্টা অথলে গৈছে। মই এনে এটা কাম পাইছো যি কামৰ দৰমহা মোৰ অৰ্হতাৰ স’তে কোনো সামঞ্জস্য নাই।’ আনহাতে, এক সমীক্ষাত দেখা গৈছে যে ডিগ্রী সমাপ্ত কৰি চাকৰিৰ বজাৰলৈ অহাসকলৰ ৭৩ শতাংশই বছৰি পাঁচ লাখ টকাৰ দৰমহাৰ চাকৰি আশা কৰে। ইয়াৰে মাথোঁ ৪০ শতাংশইহে এনে এটা চাকৰি লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। বাকীসকলে অৰ্হতাৰ তুলনাত বহু কম পৰিমাণৰ দৰমহাতে নিয়োজিত হ’বলগীয়া হৈছে।
অৱশ্যে আন এক সমীক্ষাত ইয়াতকৈ অধিক উদ্বেগজনক তথ্য পোহৰলৈ আহিছে। এই সমীক্ষা অনুসৰি দেশৰ স্নাতক ডিগ্রীধাৰীসকলৰ ৮৪ শতাংশই নিবনুৱা হৈ আছে। একেদৰে ৮৫ শতাংশ অভিযান্ত্রিক ডিগ্রীধাৰীয়েও সংস্থাপন পোৱা নাই। তদুপৰি ১৭ শতাংশ ডিগ্রীধাৰীয়ে চাকৰিৰ প্ৰস্তাৱ দেৰিকৈ বা তেওঁলোক পোৱা প্রস্তাৱ বাতিল হোৱাৰ ঘটনাও সংঘটিত হৈছে।
ইপিনে, এমবিএৰ দৰে পেছাদাৰী ডিগ্রী গ্ৰহণ কৰাসকলৰ ক্ষেত্ৰতো সমস্যা বৃদ্ধি পাইছে। শেহতীয়া সমীক্ষা অনুসৰি ৩০ শতাংশ এমবিএ ডিগ্রীধাৰীয়ে বছৰি ১০ লাখ টকাতকৈ কম দৰমহাৰ চাকৰিত নিয়োজিত হ’বলগীয়া হৈছে। একেদৰে ৩৯ শতাংশ অভিযন্তাই বার্ষিক সাত লাখতকৈ কম টকাৰ দৰমহাৰ চাকৰিত মকৰল হ’বলগীয়া হৈছে। এই সম্পর্কত একাংশ বিশ্লেষকে মন্তব্য কৰা অনুসৰি চাকৰিৰ বজাৰৰ এই ন্যূনতা সময়ভিত্তিক পৰিৱৰ্তন নহয়।
দৰাচলতে ই হৈছে এক গাঁথনিগত পৰিৱৰ্তন। আনষ্টপ শীর্ষক প্রতিষ্ঠানৰ প্ৰতিষ্ঠাপক অংকিত আগৰৱালে কয়, ‘দৰমহাৰ ক্ষেত্ৰত আহি পৰা এই ব্যৱধান বজাৰ ভাগি পৰাৰ ফল নহয়। এয়া হৈছে এক গাঁথনিগত শুধৰণি। ভাৰতীয় উদ্যোগ প্রতিষ্ঠানসমূহে ক্ষন্তেকৰ বাবে নিয়োগ কৰিবলৈ লৈছে। গতিকে নিয়োগকাৰীয়ে চাকৰি প্ৰাৰ্থীৰ নম্বৰ বা চাকৰি প্রার্থীয়ে অধ্যয়ন কৰা শিক্ষানুষ্ঠান কিমান নামী সেয়া লক্ষ্য নকৰা হৈছে। তেওঁলোকে দৰাচলতে চাকৰি প্ৰাৰ্থীৰ সামৰ্থৰ প্রমাণ বিচাৰে।’
একাংশৰ মতে বর্তমানে উদ্যোগ প্রতিষ্ঠানসমূহে ডিগ্রীতকৈ কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তা, চাইবাৰ ছিকিউবিটি আদিব দক্ষতাহে অধিক বিবেচনা কৰিবলৈ লৈছে। এই সম্পর্কত এজন বিশেষজ্ঞই কয় যে শেহতীয়াভাৱে প্ৰযুক্তিৰ উত্তৰণে চাকৰিৰ প্ৰাৰ্থীসকলক যোগ্যতা সুকীয়াকৈ নিৰূপণ কৰাইছে। এজন বিশেষজ্ঞৰ মতে ৮০ৰ পৰা ৮৬ শতাংশ চাকৰি প্রার্থীয়ে কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তা ব্যৱহাৰ কৰি আবেদনপত্র লিখে আৰু কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তাৰ ওপৰতে নিৰ্ভৰ কৰি সাক্ষাৎকাৰত অবতীর্ণ হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে নিয়োগ কর্তায়ো কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তা ব্যৱহাৰ কৰি আবেদনপত্ৰসমূহ পৰীক্ষা কৰে।
ফলত এনে চাকৰি প্রত্যাশীয়ে সংস্থাপন লাভ কৰাটো কঠিন হৈ পৰে। লক্ষ্যণীয় যে স্নাতক মহলাৰ অধ্যয়নৰত ৫৫ শতাংশ আৰু অভিযান্ত্রিক স্নাতক পাঠ্যক্রম অধ্যয়ন কৰি থকা ৪৬ শতাংশৰে কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তাৰ আনুষ্ঠানিক শিক্ষা নাই। এনে অবস্থাতো বহুতে কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তা ব্যৱহাৰ কৰি চাকৰিৰ আবেদনপত্র লিখিবলৈ লোৱাটোবে তেওঁলোকে ডাঙৰ প্ৰশ্নৰ উদয় কৰে নিয়োগকৰ্তাৰ মনত। অৱশ্যে এই সম্পর্কত আন এজন বিশেষজ্ঞই কয় যে কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তাৰ দৰে প্ৰযুক্তি অহাৰ পাছত ব্যক্তিগত প্রতিষ্ঠানসমূহত উচ্চ হাৰৰ দৰমহাৰ পদ হ্রাস পাবলৈ ধৰিছে। ইয়াৰ বিপৰীতে শিক্ষা গ্ৰহণৰ ব্যয় বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰিছে।
এনে অবস্থাতে বিভিন্ন প্রতিষ্ঠানে কেম্পাছ ৰিক্ৰুইটমেন্ট উদ্বেগজনকভাবে হ্রাস কৰিছে। আনহাতে বহুতে চাকৰি পালেও কর্মত যোগদানৰ এবছৰৰ ভিতৰতে চাকৰি ত্যাগ কৰে। এক সমীক্ষা অনুসৰি, নতুনকৈ চাকৰিত যোগদান কৰা ৪৮ শতাংশই এবছৰৰ ভিতৰতে কাম ত্যাগ কৰে। ইয়াৰ কাৰণ অৰ্হতাতকৈ নিম্ন হাৰৰ দৰমহা, কামৰ অত্যধিক চাপ আদি। এনে পৰিস্থিতিত বহু প্রতিভাশালী ছাত্র-ছাত্রীও দিশহাৰা হৈছে।