Deepor beel:✒️চাৰিওদিশৰ পৰা সমস্যাই ঘেৰি ধৰা অসমৰ একমাত্ৰ ৰামছাৰ ক্ষেত্র তথা জৈৱ-বৈচিত্র্যবে ভৰপূৰ জলাহভূমি দীপৰ বিললৈ নামি আহিছে আন এক গভীৰ সংকট। বিশ্বৰ পক্ষী অভয়াৰণ্যৰ মানচিত্ৰত স্থান দখল কৰি অহা গুৱাহাটীৰ এই বিলখনৰ পানী ভয়াৱহৰূপে প্রদূষিত হোৱা তথ্যই প্রকৃতিপ্রেমী তথা স্থানীয় বাসিন্দাসকলক উদ্বিগ্ন কৰি তুলিছে। বিলখনৰ পানী কি ভয়াবহৰূপত প্ৰদূষিত হৈছে সেয়া শেহতীয়া পানীৰ গুণাগুণ পৰীক্ষাত উন্মোচিত হৈছে।
ই বিলখনত থকা মাছ-কাছকে ধৰি পৰিভ্ৰমী পক্ষী, বন্যপ্রাণীসমূহলৈ চৰম সংকট নমাই আনিছে। পানীৰ গুণাগুণ পৰীক্ষাত পোহৰলৈ অহা তথ্য অনুসৰি, দীপৰ বিলৰ পানীৰ জৈৱ ৰাসায়নিক অক্সিজেনৰ চাহিদা (বিঅ’ডি)ৰ শেহতীয়া ঘনত্ব হৈছে প্রতি লিটাৰত গড়ে পাঁচ মিলিগ্রাম। এই ঘনত্বৰ নিৰ্ধাৰিত মান অনুসৰি প্ৰতি লিটাৰত তিনি মিলিগ্ৰামৰ তলত থাকিব লাগে।
যদি জৈৱ ৰাসায়নিক অক্সিজেন চাহিদা (বিঅ’ডি)ৰ ঘনত্ব প্রতি লিটাৰত তিনি মিলিগ্ৰামৰ ওপৰত থাকে, তেন্তে সেই পানী প্রদূষিত বুলি চিহ্নিত হয়। দীপৰ বিলৰ আঠটা কোণৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা পানীৰ নমুনা পৰীক্ষাত প্ৰতিটোৰ কোণৰ পৰা প্ৰতি লিটাৰত পাঁচ মিলিগ্ৰামৰ অধিক বিঅ’ডি পোৱা হৈছে।
দীপৰ বিল সুৰক্ষা মঞ্চৰ সাধাৰণ সম্পাদক প্রমোদ কলিতাই এই তথ্য সদৰী কৰি কয় যে যোৱা ছেপ্টেম্বৰ আৰু অক্টোবৰত সম্পন্ন হোৱা পানীৰ গুণাগুণ পৰীক্ষাত দুয়োটাতে অত্যধিক মাত্ৰাত বিঅ’ডি পোৱা গৈছে আৰু ইয়ে স্পষ্ট কৰিছে যে ভয়াৱহভাৱে দীপৰ বিলৰ পানী প্ৰদূষিত হৈছে। কলিতাই যোগান ধৰা তথ্য অনুসৰি, অক্টোবৰত দীপৰ বিলৰ আঠটা কোণৰ পৰা পৰীক্ষাৰ বাবে পানীৰ নমুনা সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল।
ইয়াৰে ধাৰাপুৰ চাৰিআলি দিশত প্রতি লিটাৰত ৫.৪ মিলিগ্রাম, বৰগাঁৱৰ দিশত ৫.৮ মিলিগ্রাম, পক্ষী নিৰীক্ষণ টাৱাৰৰ দিশত ৫.৪ মিলিগ্রাম আৰু পিকনিকস্থলীৰ দিশৰ পৰা ৫.৮ মিলিগ্রাম বিঅ’ডি পোৱা গৈছে। একেদৰে খনামুখৰ দিশৰ পৰা ৫.২ মিলিগ্রাম, এ ই চি জালুকবাৰী দিশৰ পৰা পাঁচ মিলিগ্রাম, আজাৰা ৰেল ষ্টেছনৰ দিশৰ পৰা ৫.৫ মিলিগ্রাম আৰু দীপৰ বিলৰ মধ্যস্থলৰ পৰা লোৱা পানীৰ নমুনাত ৫.৪ মিলিগ্রাম বিঅ’ডি ধৰা পৰিছে।
তেনেদৰে ছেপ্টেম্বৰতো সমপৰ্যায়ত বিঅ’ডি লাভ কৰা হৈছে বুলি উল্লেখ কৰি কলিতাই এই ঘটনাই বিলখনলৈ আন এক সংকট নমাই আনিছে বুলি কয়। উল্লেখ্য যে যেতিয়া পানীত বিঅ’ডিৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পায়, তেতিয়া অক্সিজেনৰ পৰিমাণ হ্রাস পায়। ফলত জলজ উদ্ভিদৰ বংশবৃদ্ধি হ্রাস পোৱাৰ লগতে সোনকালে গেলিবলৈ আৰম্ভ কৰে।
লগতে মাছ-কাছকে ধৰি অন্যান্য প্রাণীসমূহৰো বংশবৃদ্ধিত সমস্যাৰ সৃষ্টি হয় বুলি কলিতাই ব্যাখ্যা দাঙি ধৰে। চৰকাৰ-প্ৰশাসনৰ চৰম দায়িত্বজ্ঞানহীনতাৰ বাবেই বিলখনলৈ চৰম সংকট নামি আহিছে বুলি অভিযোগ কৰে দীপৰ বিল সুৰক্ষা মঞ্চৰ সাধাৰণ সম্পাদকজনে।
বিশেষকৈ বৰাগাঁৱত স্থাপন কৰা ডাম্পিং গ্রাউণ্ডৰ ফলতে বিলৰ পানী প্রদূষিত হৈ আহিছে বুলি সাধাৰণ সম্পাদক কলিতাই মন্তব্য কৰি কয় যে গুৱাহাটীৰ আৱৰ্জনা নিষ্কাসনৰ ব্যৱস্থা বিজ্ঞানসন্মত নোহোৱাৰ ফলতে উত্তৰ-পূবৰ প্ৰধান মহানগৰখনলৈ ভয়াৱহ সংকট নামি আহিছে। বিশেষকৈ দীপৰ বিলৰ গাতে তথা পামহি নদীৰ কাষত ডাম্পিং গ্রাউণ্ড স্থাপন কৰাৰ বাবে দীপৰ বিললৈ বিভিন্ন সমস্যা আহিছে।
যিহেতু পামহি নদীখন দীপৰ বিলৰ লগত সংলগ্ন হৈ আছে, তেনেস্থলত দীপৰ বিলত প্ৰদূষণৰ মাত্রা অস্বাভাৱিক হাৰত বৃদ্ধি পাইছে। ফলত বন্যপ্রাণী অভয়াৰণ্যখনত থকা জীৱকুলৰ বাসস্থানসমূহ ধ্বংস হ’বলৈ ধৰিছে। বন্যপ্রাণী সংৰক্ষণ আইন অনুসৰি এয়া এক গুৰুতৰ অপৰাধ বুলি আঙুলিয়াই দি কলিতাই কয়, ‘এই গোটেই অপৰাধ প্ৰৱণতাৰ লগত গুৱাহাটী পৌৰ নিগম আৰু গুৱাহাটী উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ জড়িত। এক কথা ক’বলৈ গ’লে চৰকাৰীভাৱেই দীপৰ বিলক ধ্বংসৰ গৰাহলৈ ঠেলি দিয়া হৈছে।’
ডাম্পিং গ্রাউণ্ডৰ বিৰুদ্ধে বহুবাৰ অভিযোগ দিয়া হৈছে আৰু আদালতত গোচৰ চলি থকাৰ পাছতো চৰকাৰৰ কোনো গা নলৰিল বুলি মন্তব্য কৰি কলিতাই ক্ষোভেৰে কয়, ‘ৰাষ্ট্ৰীয় সেউজ ন্যায়াধিকৰণ, স্থানীয় ৰাইজৰ দাবীৰ লগতে আদালতৰ নিৰ্দেশত পুৰণি ডাম্পিং গ্রাউণ্ডটো বন্ধ কৰা হৈছে যদিও পুনৰ পামহি নদীৰ কাষতে নতুনকৈ ডাম্পিং গ্রাউণ্ড স্থাপন কৰা হৈছে। এই দুয়োটা ডাম্পিং গ্রাউণ্ডৰ মাজতে শেহতীয়াকৈ মুকলি কৰা ছহিদ উদ্যানখন আছে। ছহিদ স্মাৰকৰ পূব দিশত নতুন ডাম্পিং গ্রাউণ্ড আৰু পশ্চিম দিশত আছে পুৰণি ডাম্পিং গ্রাউণ্ড। পুৰণি ডাম্পিং গ্রাউণ্ডটো খালী কৰি থকাৰ লগতে নতুন ডাম্পিং গ্রাউণ্ডটো ব্যৱহাৰ কৰি থকা হৈছে; কিন্তু নতুন ডাম্পিং গ্রাউণ্ডটোও পামহি নদীৰ কাষতে স্থাপন কৰাৰ ফলত সমস্যা একেটাই হৈ ৰ’ল।’
নতুন ডাম্পিং গ্রাউণ্ডৰ সন্দৰ্ভত তথা দীপৰ বিলৰ পানী প্ৰদূষণৰ সন্দৰ্ভত শীঘ্ৰে দীপৰ বিল সুৰক্ষা মঞ্চই আদালতৰ কাষ চাপিব বুলি কলিতাই কয়।