Paddy and wheat production will fall by 10 per cent:
যান্ত্রিক সভ্যতাই জীৱন যাত্ৰা সহজ কৰিলেও ইয়াৰ এক অশুভ পৰিণতিৰ সাক্ষী হ’বলৈ দেশ অগ্ৰসৰ হোৱা বুলি সতর্কবাণী প্ৰেৰণ কৰিছে বতৰ বিশেষজ্ঞই। গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধিয়ে মূলতঃ জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰতি বৰঙণি যোগাইছে। সম্প্রতি বহুতকে উদ্বিগ্ন কৰি ৰখা জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ফলত দেশত আগন্তুক সময়ত চাউল আৰু ঘেঁহুঁৰ উৎপাদন ছয়ৰ পৰা ১০ শতাংশ পর্যন্ত হ্রাস পাব বুলি একাংশ বিশেষজ্ঞই মন্তব্য কৰিছে।
উল্লেখ্য যে ২০২৩-২৪ শস্য বৰ্ষত ভাৰতত ১১৩.২৯ নিযুত টন ঘেঁহু আৰু ১৩৭ নিযুত টন চাউল উৎপাদন হয়। বৰ্ষটোত ভাৰতত উৎপাদন হোৱা ঘেঁহুৰ পৰিমাণ সমগ্র বিশ্বত উৎপাদিত ঘেঁহুৰ ১৪ শতাংশ আছিল। লক্ষ্যণীয় যে দেশৰ ১৪০ কোটি লোকৰ অধিকাংশই প্রধান আহাৰৰূপে চাউল বা ঘেঁহু গ্রহণ কৰে।
তদুপৰি দেশৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৮০ শতাংশ লোকক বিভিন্ন চৰকাৰী আঁচনিৰ জৰিয়তে বিনামূলীয়া বা ৰাজ সাহায্যযুক্ত খাদ্য সামগ্ৰী প্ৰদান কৰা হয়। এনে অৱস্থাত ভাৰতীয় বতৰ বিজ্ঞান বিভাগৰ সঞ্চালক প্রধান মৃত্যুঞ্জয় মহাপাত্রই সকলোকে সতৰ্ক কৰি দিছে যে দেশত আগন্তুক সময়ত চাউল আৰু ঘেঁহুৰ উৎপাদন ছয়ৰ পৰা ১০ শতাংশ হ্রাস পোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে।
স্বাভাৱিকতে ইয়ে সমস্যাজৰ্জৰ কৃষকসকলক অধিক সমস্যাৰ গৰ্তলৈ ঠেলি দিব পাৰে। একেদৰে চৰকাৰীভাৱে ৰূপায়িত খাদ্য সুৰক্ষা আঁচনিৰ ৰূপায়ণতো ব্যাঘাত জন্মাৰ আশংকা আছে। মহাপাত্ৰৰ মতে, গোলকীয় উষ্ণতাৰ প্ৰভাৱত পছোৱা বতাহৰ শক্তি আৰু এই বতাহ লাৰ সময়ৰ ব্যৱধান হ্রাস পাবলৈ ধৰিছে। পছোৱা বতাহৰ ফলত উত্তৰ পশ্চিম ভাৰতত বৰষুণ হয়।
গতিকে কৃষিৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূর্ণ ভূমিকা থকা এই বতাহৰ শক্তি হ্রাসে উত্তৰ পশ্চিম ভাৰতত বৰষুণৰ ক্ষেত্ৰত বিৰূপ প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ আশংকা আছে। ইয়ে চাউল- ঘেঁহু আদিৰ উৎপাদন হ্রাস কৰিব পাৰে। কাৰণ দেশৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ কৃষকে খেতিপথাৰত পানীৰ বাবে ঘাইকৈ বৰষুণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।
সেয়েহে বৰষুণৰ পৰিমাণ হ্রাস পালে সমগ্ৰ উত্তৰ পশ্চিম ভাৰতত জলসংকটে তীব্ৰতৰ ৰূপ ল’ব পাৰে। এই সম্পৰ্কত কেন্দ্রীয় ভূ-বিজ্ঞান মন্ত্রণালয়ৰ সচিব এম ৰবিচন্দ্ৰণে কয় যে পশ্চিমীয়া বায়ু দুৰ্বল হ’লে উত্তৰ পশ্চিম ভাৰতত বৰষুণৰ পৰিমাণ হ্রাস পাব। ইয়ে হিমালয়ৰ পৰা সমগ্ৰ উত্তৰ পশ্চিম ভাৰতত ভয়ংকৰ জলসংকট সৃষ্টি কৰাৰ আশংকা আছে।
এনে পৰিস্থিতিত এই অঞ্চলসমূহত বাস কৰা লোকসকলে খেতি কৰাটো দূৰৈৰে কথা, প্ৰাণৰক্ষাৰ বাবে সংগ্রামত লিপ্ত হ’ব লাগিব। এই ক্ষেত্রত আন এক উদ্বেগজনক তথ্য প্রকাশ কৰিছে জলবায়ু ভেদে শক্তিক্ষম হৈ ৰোৱা কৃষি উদ্ভাৱনৰে জড়িত ৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা ‘নিক্ৰা’ (নেচনেল ইন’ভেছন্স ইন ক্লাইমেট ৰিছাইলিয়েন্ট এগ্রিকালচাৰ)ই।
‘নিক্ৰা’ৰ মতে, আগন্তুক ২১শ বৰ্ষৰ ভিতৰত দেশত ঘেঁহুৰ উৎপাদন ছয়ৰ পৰা ২৫ শতাংশ হ্রাস পোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। একেদৰে ২০৫০ৰ ভিতৰত জলসিঞ্চনযুক্ত চাউলৰ উৎপাদন সাত শতাংশ হ্রাস পাব পাৰে। এই হ্ৰাসৰ পৰিমাণ ২০৮০লৈ ১০ শতাংশ হ’ব পৰে। লক্ষ্যণীয়ভাৱে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ফলত কেৱল খাদ্য শস্যৰ উৎপাদন হ্রাসেই নহয়, মাছৰ ধৰাৰ পৰিমাণ হ্রাসৰো আশংকা ব্যক্ত কৰিছে একাংশ বিশেষজ্ঞই।
এই সম্পর্কত কেন্দ্রীয় ভূ-বিজ্ঞান বিভাগৰ সচিব ৰবিচন্দ্রণে সংবাদ মাধ্যমৰ আগত কয় যে মহাসাগৰৰ তাপমাত্রা বৃদ্ধিৰ ফলত উপকূলীয় অঞ্চলত ধৰা মাছৰ সংখ্যা হ্রাস পাইছে। ‘মানুহৰ দৰে মাছেও শীতল পৰিৱেশ তথা শীতল পানীত থাকিবলৈ বিচাৰে। তাপমাত্রা বৃদ্ধিৰ লগে লগে উপকূলীয় অঞ্চলৰ পৰা মাছে অধিক শীতল পানীলৈ গুচি যায়। ইয়ে মাহমৰীয়া সম্প্রদায়সমূহৰ বাবে ডাঙৰ সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিছে আৰু তেওঁলোকৰ জীৱন-জীৱিকাত অশুভ প্রভাৱ পেলাইছে।’
জ্যেষ্ঠ চৰকাৰী বিষয়াজনে লগতে কয় যে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনে বায়ুমণ্ডলত অস্থিৰতা বৃদ্ধি কৰিছে। ফলত বতৰৰ শুদ্ধ পূর্বানুমান প্ৰকাশ কৰাটো অতি জটিল হৈছে। আনহাতে, বতৰৰ এনে পৰিবৰ্তন সম্পৰ্কত ভাৰতীয় বতৰ বিজ্ঞান বিভাগৰ সঞ্চালকপ্রধান মহাপাত্রই কয়, ‘ক্ষন্তেক ব্যৱধানত সৰু সৰু অঞ্চলত একে সময়তে বতৰৰ্জনিত দুর্যোগ সংঘটিত হ’বলৈ ধৰিছে। জলবায়ু পৰিৱৰ্তনে প্রবল বৰষুণৰ আগতীয়া বতৰা দিয়াত জটিলতাৰ সৃষ্টি কৰিছে।’
# আমি ভৱিষ্যতক লৈ সতর্ক হোৱা উচিত !
জলবায়ু পৰিৱৰ্তনে অদূৰ ভৱিষ্যতে জটিল সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰাৰ আশংকা কৰিছে কেন্দ্রীয় ভূ-বিজ্ঞান বিভাগৰ সচিব ৰবিচন্দ্রণে। ইয়াক লৈ এতিয়াই সতর্ক হোৱা উচিত বুলি মত পোষণ কৰি তেওঁ লগতে কয়, ‘পানীৰ পৰিমাণ হ্রাস পাবলৈ ধৰিছে। ভাৰত-চীনৰ দুশ কোটিতকৈ অধিক লোকে পানীৰ বাবে মূলতঃ বৰফুৰ ওপৰতে নিৰ্ভৰ কৰে। গতিকে এই বিষয়টো এটা অতি গুৰুতৰ বিষয়।
আমি ভৱিষ্যতক লৈ সতর্ক হোৱা উচিত।’ লক্ষ্যণীয় যে ভাৰতীয় বতৰ বিজ্ঞান কেন্দ্ৰৰ তথ্য অনুসৰি, ১৯০১ৰ পৰা ২০১৮ৰ ভিতৰত ভাৰতত গড় তাপমাত্রা প্রায় ০.৭ শতাংশ বৃদ্ধি পায়। আনকি ১৯০১ৰ পাছত ২০২৪ৰ বছৰটো ভাৰতৰ সবাতোকৈ উষ্ণ বৰ্ষত পৰিণত হয়। উক্ত বছৰত গড় ন্যূনতম তাপমাত্রা পূৰ্বৰ এশ বছৰতকৈ অধিক কালৰ তুলনাত ০.৯০ ডিগ্রী চেলছিয়াচ বৃদ্ধি পায় এনেদৰে তাপমাত্রা বৃদ্ধি মুঠেই শুভ লক্ষণ নহয় বুলি বিশেষজ্ঞসকলে মত পোষণ কৰিছে ।