Meghalaya:মেঘালয়ত উদ্ধাৰ খ্ৰীষ্টপূর্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ চহৰৰ ধ্বংসাৱশেষ

প্রাচীন কালতো উত্তৰ-পূবৰ সভ্যতা যে বহুগুণে আগবঢ়া আছিল শেহতীয়াভাৱে তাৰ এক স্পষ্ট প্রমাণ পোৱা গৈছে। ভাৰতীয় পুৰাতাত্ত্বিক জৰীপ (এএছআই)-এ মেঘালয়ত খ্রীষ্টপূর্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ এক চহৰৰ ধ্বংসাৱশেষ উদ্ধাৰ কৰিছে। এই প্রাচীন চহৰৰ অস্তিত্ব গাৰো পাহাৰৰ ভড়াগ’কুগিৰিত উদ্ধাৰ হৈছে। উক্ত স্থানত পুৰাতাত্ত্বিক জৰীপে ১৯৯১-৯২ত এক অনুসন্ধান চলায়।

এই খননত প্রাচীন চহৰখনৰ অস্তিত্ব উদ্ধাৰ হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত তথ্য বিশ্লেষণৰ জৰিয়তে এই কথা প্রতিপন্ন হৈছে। সেই সম্পর্কত ভাৰতীয় পুৰাতাত্ত্বিক জৰীপে কয়, ‘ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ পূব দিশত ৰঙা পলসুৱা মাটি আৰু লৌহ পদার্থ আৰু এলুমিনিয়াম অক্সাইডযুক্ত মাটিৰে গঠিত পাহাৰৰ চূড়াত অৱস্থিত ভড়াগ’কুগিৰিত সুসংগঠিত নগৰীয়া বসতি আছিল। এই নগৰে বৌদ্ধ আৰু হিন্দুত্ববাদৰ সংহতিও প্রতিফলিত কৰে। এই নগৰত প্ৰৱেশদ্বাৰ, মন্দিৰ, জলউৎস আৰু বসতিস্থলক শত্ৰুৰ পৰা সুৰক্ষা দিয়াৰ বহল নলা আছিল। নগৰৰ সুৰক্ষা দেৱালো আছিল।

এই দেৱাল আৰম্ভণিতে বোকা মাটি আৰু পাছত পকী ইটাৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।’ পুৰাতাত্ত্বিক জৰীপে লগতে প্ৰকাশ কৰা মতে প্রাচীন নগৰখনত মেঘালয়ৰ প্ৰথমটো বৌদ্ধস্তূপ উদ্ধাৰ হৈছে। এই স্তূপ তিনি তৰপীয়া ইটাৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। স্তূপৰ খটখটি আকর্ষণীয়কৈ নির্মিত। এই স্তূপত মুঠতে ২৬ টা খটখটি আছে। স্বাভাৱিকতে ইয়ে বহুতৰে দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছে। এই স্তূপৰ তলত পুৰাতাত্ত্বিকবিদসকলে মৃৎশিল্প, প্ৰাণীৰ হাড়, নাৰিকলৰ এঙাৰ আদি উদ্ধাৰ কৰিছে। গতিকে এই নগৰ খ্রীষ্টপূর্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ বুলি পুৰাতত্ত্ববিদসকল পতিয়ন হৈছে।

এই প্রাচীন নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষৰ মাজত পুৰাতাত্ত্বিকবিদসকলে পকী ইটাৰে নিৰ্মাণ কৰা কমেও ২০ টা মন্দিৰ উদ্ধাৰ কৰিছে। এই মন্দিৰসমূহে উন্নত স্থাপত্য কলাৰ নিদর্শন দাঙি ধৰে। এই মন্দিৰসমূহত গর্ভগৃহ, মণ্ডপ, অন্তৰাল আছে। এই মন্দিৰসমূহত ভগৱান গণেশ, দেৱী দুর্গা, সৰস্বতী আৰু কালীৰ চিত্ৰ আকর্ষণীয়কৈ অংকন কৰা আছে।

ইয়াৰ আটাইতকৈ আকর্ষণীয় মন্দিৰটো হৈছে এটা অষ্টভুজাকাৰ শিৱ মন্দিৰ। হিন্দু আৰু বৌদ্ধ ধর্মীয় এই ধর্মীয় স্থানসমূহে প্রাচীন চহৰখনৰ ভিন্ন ধর্মীয় লোকৰ বসতিস্থল হোৱাটো প্রতিপন্ন কৰিছে। তদুপৰি এই প্রাচীন নগৰ সুপৰিকল্পিতভাৱে গঢ়ি তোলাৰ আভাসো স্পষ্ট হৈছে।