পেট্রল-ডিজেল বা খাদ্যবস্তুৰ মূল্যবৃদ্ধিয়ে নিশ্চয় আপোনাকো উদ্বিগ্ন কৰে। এই ক্ষেত্রত অস্বাভাবিক বুলিবলৈ একো নাথাকিলেও হয়তো আপুনি বিগত কিছু বছৰৰ পৰা দেশত স্কুলীয়া স্তৰৰ পৰা আৰম্ভকৰি বিভিন্ন পৰীক্ষাত নম্বৰৰস্ফীতি ঘটাক লৈ বিশেষ উদ্বিগ্ন হোৱা নাই; কিন্তু নম্বৰৰ এই মুদ্রাস্ফীতিয়ে বহুতকে চিন্তান্বিত কৰিছে।
কাৰণ শেহতীয়া কিছু বছৰত দেখা গৈছে যে হাইস্কুল শিক্ষান্তই হওক বা উচ্চতৰ মাধ্যমিক চূড়ান্ততেই হওক, ৯০-৯৫ শতাংশৰো অধিক নম্বৰ লাভকৰা বহু ছাত্র-ছাত্রীয়েও দেশৰ অগ্রণী শিক্ষানুষ্ঠানত নামভর্তি কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা নাই।
বহুতে বিশ্বাস কৰিবলৈ টান পালেও সত্য যে এইবাৰ আইআইটিৰ বাছনিৰ মূল পৰীক্ষাত ৯৯ শতাংশ নম্বৰ লাভ কৰা ছাত্র-ছাত্রীয়েও আইআইটি-এনআইটিৰ দৰে অগ্রণী অভিযান্ত্রিক শিক্ষানুষ্ঠানত নামভর্তির সুযোগ পোৱাৰ সম্ভাবনা ক্ষীণ। উল্লেখ্য যে চলিত বৰ্ষৰ জেইই মেইনছৰ দুয়োটা পর্যায়ত জেইই এডভান্সডৰ বাবে বাছনি লাভ কৰে মুঠ দুই লাখ ৫০ হেজাৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে।
ইয়াৰ বিপৰীতে আইআইটি, এনআইটি, আইআইটিসমূহত থকা মুঠ স্নাতক আসনৰ সংখ্যা ৬৩ হেজাৰহে। ইয়াৰে আইআইটিসমূহত থকা স্নাতক পর্যায়ব মুঠ আসনৰ সংখ্যা হৈছে ১৮ হেজাৰ। গতিকে গৰিষ্ঠসংখ্যক ছাত্র-ছাত্রীয়ে এনে অগ্রণী শিক্ষানুষ্ঠানত নামভৰ্তিৰ সুযোগৰ পৰা বঞ্চিত হোৱাটো নিশ্চিত হৈছে।
‘ফিজিক্স বালা’ শীর্ষক সংস্থাৰ তথ্য অনুসৰি, এইবাৰৰ জেইই মেইনছৰ প্ৰথম পর্বত ১৫ হেজাৰৰো অধিক ছাত্র-ছাত্রীয়ে ৯৯ শতাংশতকৈ অধিক নম্বৰ লাভ কৰে।
অৱশ্যে এনে নম্বৰ লাভ কৰা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ প্ৰকৃত তথ্য পোহৰলৈ অহা নাই। ইয়াৰ বিপৰীতে আটাইকেইখন আইআইটিত থকা স্নাতক আসনৰ সংখ্যা হ’ল ১৮ হেজাৰহে। অর্থাৎ ৯০-৯৯ শতাংশ নম্বৰ লাভ কৰা ছাত্র-ছাত্রীসকলে আইআইটিত নামভর্তি কৰিবলৈ সক্ষম হ’বনে নাই, সেয়া স্পষ্ট হোৱা নাই।
এইবাৰ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে জেইই এডভান্সডত অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ বাবে কার্ট অফ নম্বৰ হ’ল ৯৩.২ শতাংশৰ পৰা ৯৪.১ শতাংশ। সম্প্রতি অভিযান্ত্রিক পাঠ্যক্রমসমূহৰ ভিতৰত প্ৰথম বাছনিত থকা কম্পিউটাৰ ছায়েন্স পাঠ্যক্রমত আইআইটিত নামভৰ্তিৰ সুযোগ পোৱাটো অত্যন্ত কঠিন হৈছে।
বিশেষকৈ সাতখন পুৰণি আইআইটিত ৯৯ শতাংশ নম্বৰ লাভ কৰা ছাত্ৰয়ো নামভৰ্তিৰ সুযোগ নাপাব পাৰে। কাৰণ এনে নম্বৰ লাভ কৰা এজন ছাত্ৰৰ ৰেংক ১০ হেজাৰৰ পৰা ১২ হেজাৰৰ মাজত থাকিব। ইয়াৰ বিপৰীতে দেশৰ অন্যতম পুৰণি আইআইটি বোম্বে আইআইটিত কম্পিউটাৰ ছায়েন্সৰ স্নাতক মহলাৰ আসনৰ সংখ্যা মাথোঁ ৬৬ খনহে।
একে অৱস্থা আন ছয় আইআইটি ক্রমে দিল্লী, মাদ্ৰাছ, কানপুৰ, খড়গপুৰ, ৰুৰকি আৰু গুৱাহাটীস্থিত আইআইটিবো। কাজেই নম্বৰৰ এই প্ৰচণ্ড ঊর্ধ্বমুখী গতিত এক ৰুদ্ধশ্বাস পৰিৱেশৰ সৃষ্টি হৈছে।
দেশৰ অগ্ৰণী অভিযান্ত্রিক প্রতিষ্ঠানসমূহত নামভৰ্তিৰ ক্ষেত্ৰত নম্বৰৰ এনে প্রচণ্ড প্রতিযোগিতাৰ সুযোগ ল’বলৈ লৈছে দেশৰ বিভিন্ন স্থানত গঢ়ি উঠা ক’চিং প্রতিষ্ঠানে। এই প্রতিষ্ঠানসমূহে বহু ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু তেওঁলোকৰ অভিভাৱকক একপ্ৰকাৰ পতিয়ন নিয়াবলৈ সক্ষম হৈছে যে ক’চিং ল’লেহে তেওঁলোকৰ সন্তানৰ আগশাৰীৰ শিক্ষানুষ্ঠানত অধ্যয়নৰ সপোন পূৰণ হ’ব।
এই ক্ষেত্রত ক’চিং প্রতিষ্ঠানসমূহ সফল হোৱাত দেশত ক’চিং প্রতিষ্ঠানৰ এক বিশাল ব্যৱসায়িক সাম্রাজ্য গঢ়ি উঠিছে। সম্প্রতি সমগ্র দেশৰ ক’চিং প্রতিষ্ঠানসমূহৰ মুঠ আয় অবিশ্বাস্য ধৰণে ৫৪ হেজাৰ কোটি টকা হৈছে। এই ক’চিং প্রতিষ্ঠানসমূহৰ পৰা কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰেও লাভ অৰ্জন কৰি আহিছে। কাৰণ ক’চিং প্রতিষ্ঠানসমূহৰ ওপৰত ১৮ শতাংশ জিএছটি আৰোপ কৰা হৈছে।
অথচ এই প্রতিষ্ঠানসমূহে সঁচাকৈয়ে দেশৰ লাখ লাখ মেধাৱী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সপোন সাকাৰ কৰাত সহায় কৰিছেনে নাই, সেই খবৰ ল’বলৈ চৰকাৰৰ আগ্রহ নাই।
প্রতিবাৰেই পৰীক্ষাৰ অন্তত এনে ক’চিং প্রতিষ্ঠানে লাখটকীয়া বিজ্ঞাপন প্রকাশ কৰে। এনে বিজ্ঞাপনত শীর্ষ বা এশ শতাংশ নম্বৰ লাভ কৰা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ নাম-ফটো প্রকাশ কৰা হয়; কিন্তু ক’চিং প্রতিষ্ঠানৰ বিজ্ঞাপনত প্রকাশ নাপায় বিফল ছাত্র-ছাত্রীসকলৰ কথা।
গতিকে সন্তানৰ বাবে অগ্রণী শিক্ষানুষ্ঠানৰ আসন নিশ্চিত কৰাৰ স্বাৰ্থত অভিভাৱক-অভিভাবিকাৰ দৌৰ আৰম্ভ হয়। ২০-২৫ লাখ টকা পর্যন্ত ব্যয় কৰি বহুতে সন্তানক এনে ক’চিং প্রতিষ্ঠানলৈ প্ৰেৰণ কৰে। ইয়াকে কৰোতে বহুতে স্থাৱৰ-অস্থাৱৰ সম্পত্তি পর্যন্ত বিক্ৰী কৰি আহিছে।
অথচ এনে ক’চিং প্রতিষ্ঠানত নামভৰ্তি কৰা গৰিষ্ঠসংখ্যকৰে সপোন অপূর্ণ হৈয়ে ৰয়। এইবাৰো একে পৰিস্থিতিয়ে দেখা দিছে। জেইই মেইনছত উত্তীর্ণ আঢ়ৈ লাখৰ মাথোঁ ৬৩ হেজাৰেহে আইআইটি, এনআইটিৰ দৰে আগশাৰীৰ অভিযান্ত্রিক শিক্ষানুষ্ঠানত নামভৰ্তিৰ সুযোগ পাব। অর্থাৎ লক্ষ লক্ষ মেধাবী ছাত্র-ছাত্ৰীৰ ভঙা সপোনৰ ওপৰতে গঢ়ি উঠিছে ক’চিং প্রতিষ্ঠানসমূহৰ এই ৫৪ হেজাৰ কোটিটকীয়া সাম্রাজ্য।
ক’চিঙৰ ক্ষেত্ৰত ৰাজস্থানৰ ক’টা বহু বছৰ ধৰি চৰ্চাত আছে। দেশৰ বিভিন্ন স্থানৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে ক’টালৈ ক’চিং কৰিবলৈ যায়। ক’টাৰ এক শীর্ষ ক’চিং প্ৰতিষ্ঠানৰ দুবছৰীয়া সংহত জেইই পাঠ্যক্ৰমৰ টিউচন মাচুলেই হৈছে আঠ-১২ লাখ টকা। ছাত্রাবাস, অধ্যয়নৰ সমল পুথি, থকা-খোৱা আদি খৰচ ধৰিলে এই প্রতিষ্ঠানত ক’চিং গ্ৰহণৰ নামত এজন ছাত্রই ১৫-২৫ লাখ টকা আদায় দিবলগীয়া হয়।
উল্লেখ্য যে শেহতীয়াভারে দেশত আইআইটি জেইইত অৱতীৰ্ণ হোৱা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সংখ্যাও বৃদ্ধি পাই আহিছে। এইবাৰৰ জেইই মেইনছৰ দুয়োটা পৰ্বত সমগ্র দেশৰ কমেও ২৪ লাখ ছাত্র-ছাত্রী অবতীর্ণ হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে ২০২২ত জেইই মেইনছৰ প্ৰথম পর্বত ৮.৭ লাখ ছাত্র-ছাত্ৰীয়েহে পঞ্জীয়ন কৰিছিল; কিন্তু ইয়াৰ চাৰি বছৰৰ পাছত এইবাৰ জেইই মেইনছৰ প্ৰথম পর্বত অৱতীৰ্ণ হোৱা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সংখ্যা ১৩.৫ লাখলৈ বৃদ্ধি পায়।
ফলস্বৰূপে ক’চিং প্রতিষ্ঠানসমূহৰ আয়ো বৃহৎ হাৰত বৃদ্ধি পাইছে। কাৰণ এই বাছনি পৰীক্ষাত অৱতীৰ্ণ হোৱা অধিকাংশ ছাত্র-ছাত্রীয়েই ক’চিং প্রতিষ্ঠানত ভর্তি হয়। লাখ লাখ টকা ব্যয় কৰি ক’চিং গ্ৰহণ কৰা সত্ত্বেও সিংহভাগ ছাত্র-ছাত্ৰীৰ আইআইটি, এনআইটি আদিত অধ্যয়নৰ সপোন কেৱল এক কল্পনা হৈয়ে ৰয়।
অগণন মেধাৱী ছাত্র-ছাত্রীৰ এই সপোন ভঙাৰ বেদনা কিমানে উপলব্ধি কৰে, সেয়া কোৱা বাহুল্য মাথোঁ। আনহাতে, ক’চিং প্রতিষ্ঠানৰ এনে দৌৰাত্ম্যই দৰিদ্ৰ আৰু নিম্ন আয়ৰ পৰিয়ালসমূহৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সপোন মনৰ মাজতে সামৰি ৰাখিবলৈয়ো একপ্ৰকাৰ যে বাধ্য কৰিছে, সেয়া কোৱা বাহুল্য মাথোন।
