ISRO : দৈনিক অগ্ৰদূত ডিজিটেল ডেস্ক : সমগ্ৰ বিশ্বৰ স’তে মহাকাশ গৱেষণা ক্ষেত্ৰত দেশক আগুৱাই নিয়াৰ উদ্দেশ্যে ১৯৬০ৰ দশকত ভাৰত চৰকাৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰা ভাৰতীয় মহাকাশ গবেষণা সংস্থা (ইছৰ’)ক সম্প্ৰতি নৰেন্দ্ৰ মোদী চৰকাৰে নখ-দন্তহীন বাঘত পৰিণত কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰিলে বুলি ব্যাপক চর্চা হৈছে।
আনকি একপ্রকাৰ হাত এৰি হেতালি খেলাৰ লেখীয়াকৈ এনেদৰে মোদী চৰকাৰে দেশৰ সামৰিক বাহিনীৰ ৩১টা কৃত্রিম উপগ্রহ নিৰ্মাণৰ দায়িত্বও বেচৰকাৰী সংস্থাক অর্পণ কৰিলে বুলি উচ্চস্তৰীয় সূত্রই প্রকাশ কৰিছে। কেৱল সেয়াই নহয়, কৃত্রিম উপগ্ৰহৰ পৰা হস্তান্তৰ কৰিবলৈ ইছৰ’ক মোদী চৰকাৰে বাধ্য কৰা বুলিও অভিযোগ উত্থাপন হৈছে।
সূত্ৰৰ মতে, ইছৰ’ৰ দ্বাৰা কেৱল মহাকাশ গৱেষণা কাম-কাজ সম্পন্ন কৰোৱাৰ অজুহাতত এইদৰে সংস্থাটোক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্রযুক্তি একাধিক ব্যক্তিগত সংস্থাক তুলি দিবলৈ চৰকাৰে বাধ্য কৰাইছে। ফলত আগন্তুক সময়ত অতি সাধাৰণ মানৰ কৃত্ৰিম উপগ্রহহে দেশত নির্মিত হ’ব বুলি একাংশ বিশেষজ্ঞই উদ্বেগ প্রকাশ কৰিছে। এই সম্পর্কত ইন-স্পেচ শীর্ষক সংস্থাৰ অধ্যক্ষ পৱন গোৰেংকাই সংবাদ মাধ্যমৰ আগত কয়, ‘ইছৰ’ৱে বেচৰকাৰী আৰু মহাকাশযান নির্মাণলৈ ১২০টা প্রযুক্তি ব্যক্তিগত প্রতিষ্ঠানলৈ ৰাষ্ট্ৰীয়কৃত সংস্থাক প্রযুক্তি হস্তান্তৰ কৰিব।
এই প্রযুক্তিৰ ভিত্তিত তৈয়াৰ হ’ব মহাকাশযান আৰু অতি সাধাৰণ মানৰ কৃত্রিম উপগ্রহ। এই পৰিৱৰ্তন আৰম্ভ হৈছে ক্ষুদ্র উপগ্রহ উৎক্ষেপণ যান (এছএছএলভি) নিৰ্মাণৰ জৰিয়তে। ইছৰ’ৱে প্ৰযুক্তি হিন্দুস্তান এৰ’নেটিক্স লিমিটেডলৈও হস্তান্তৰ কৰিছে।’ গোৱেংকাই লগতে মন্তব্য কৰা অনুসৰি ইছৰ’ প্রযুক্তি হস্তান্তৰৰ পৰৱৰ্তী পদক্ষেপ অধিক আকর্ষণীয় হ’ব।
কাৰণ এই পৰ্যায়ত দেশৰ মহাকাশ অভিযানৰ অন্যতম স্তম্ভস্বৰূপ পিএছএলভি মহাকাশযান আৰু এলভিএম-৩ মহাকাশযানৰ নিৰ্মাণ প্ৰযুক্তিও সংস্থাটোৱে ব্যক্তিগত সংস্থালৈ হস্তান্তৰ কৰিব। আশ্চর্যজনকভাৱে এইসমূহৰ নিলামত কোনো চৰকাৰী বা ৰাষ্ট্ৰীয়কৃত প্রতিষ্ঠানে অংশ ল’ব নোৱাৰিব।
অৱশ্যে কিহৰ তাড়নাত মোদী চৰকাৰে ইছৰ’ক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্রযুক্তি হস্তান্তৰ কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছে সেয়া বৰ্তমানলৈ পোহৰলৈ অহা নাই। লক্ষ্যণীয় যে সম্প্রতি ভাৰতে মহাকাশলৈ মানুহ প্ৰেৰণ কৰি অভিযান চলোৱা অভিলাষী লক্ষ্যও লৈছে। গতিকে ইছৰ’ৰ প্ৰযুক্তি হস্তান্তৰৰ বিষয়টো বহুতে সহজভাৱে ল’ব পৰা নাই।
অৱশ্যে ইয়াৰ পূৰ্বে ইছৰ’ৰ কমেও সাতশ বিজ্ঞানী আৰু অভিযন্তাই সংস্থাটোৰ চাকৰি ত্যাগ কৰে। এইসকল বিজ্ঞানী-অভিযন্তাই ইয়াৰ পূর্বাভাস পায়েই আগতীয়াকৈ ইস্তফা দিলে নেকি বুলিও চর্চা হৈছে।
ইপিনে, সূত্রই প্রকাশ কৰা অনুসৰি দেশৰ মহাকাশ গৱেষণা খণ্ডলৈ বিনিয়োগ অধিক অনাৰ উদ্দেশ্যে মোদী চৰকাৰে ইছৰ’ৰ প্ৰযুক্তি হস্তান্তৰ কৰাইছে। সম্প্ৰতি দেশৰ মহাকাশ গৱেষণা খণ্ডত আঠশ কোটি ডলাৰ বিদেশী বিনিয়োগ ঘটিছে। ২০৩৩ৰ মাজভাগলৈ ইয়াৰ পৰিমাণ ৪,৪০০ ডলাৰলৈ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্য লৈছে মোদী চৰকাৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা দেশৰ মহাকাশ গৱেষণা খণ্ডৰ উন্নতি সাধনৰ লক্ষ্য চৰকাৰে লৈছে বুলিও একাংশ বিশেষজ্ঞই মন্তব্য কৰিছে।
অৱশ্যে ইছৰ’ৰ প্ৰযুক্তি হস্তান্তৰৰ জৰিয়তে দেশৰ মহাকাশ গৱেষণা খণ্ডত বিনিয়োগ কোনোপধ্যে সম্ভৱ নহয় বুলি একাংশ বিশেষজ্ঞই মন্তব্য কৰিছে। আনহাতে একাংশ বিজ্ঞানীৰ মতে চৰকাৰী সংস্থা হোৱাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ইছৰ’ৰ কিছু সাংগঠনিক দুৰ্বলতা আছে। এনে পৰিস্থিতিত জ্যোতির্বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰ অথবা বেচৰকাৰী সংস্থাৰ একাধিক মহাকাশ অভিযানত অনিশ্চয়তাৰ সৃষ্টিৰ আশংকা আছে।
