বিগত এটা বছৰত লক্ষাধিক লােকৰ প্রাণ ল’লে কৰ’না ভাইৰাছে। তৎসত্ত্বেও বিশ্বত গৰিষ্ঠসংখ্যক মানুহৰ মৃত্যুৰ কাৰণ কেৱল ক’ভিড-১৯ নহয়। বৰঞ্চ মৃত্যুৰ দুটা প্রধান কাৰণ হৈছে হৃদৰােগ আৰু ষ্ট্রোক। বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা (হু)ৰ এক শেহতীয়া প্রতিবেদনে এই তথ্য সদৰী কৰিছে।
২০০০ৰ পৰা ২০১৯ পর্যন্ত বিগত দুটা দশকত সমগ্র পৃথিৱীতে এই ছবিখনেই দেখা গৈছিল। অৱশ্যে বিগত ২০ বছৰত মৃত্যুৰ প্ৰধান কেতবােৰ কাৰণত যথেষ্ট পৰিৱর্তনাে ঘটিছে। যেনে, যক্ষ্মাৰ দ সংক্ৰামক ৰােগত মৃত্যুৰ হাৰ যথেষ্ট পৰিমাণে হ্রাস পাইছে।
আফ্রিকা মহাদেশত মানুহৰ মৃত্যুৰ অন্যতম প্রধান কাৰণ আছিল প্ৰৱল পেটৰ অসুখ বা ডায়েৰীয়া। সেই ৰােগত মৃত্যুৰ হাৰৰ উল্লেখনীয়ভাৱে হ্রাস পাইছে। আফ্রিকাৰ বিভিন্ন দেশত খােৱা পানীৰ সৰবৰাহ আৰু শৌচ ব্যৱস্থাত উন্নতিয়েই মৃত্যুৰ হাৰ কমাৰ প্ৰধান কাৰণ বুলি কোৱা হৈছে। উল্লেখ্য যে বিগত দুটা দশকত মৃত্যুৰ হাৰ উদ্বেগজনকভাৱে বৃদ্ধি পাইছে বৃক্কৰ ৰােগ আৰু মধুমেহত।
হুৱে মধুমেহক জীৱনশৈলীজনিত ৰােগৰ আখ্যা দিছে।জীৱন-যাপনৰ ধৰণ আৰু অত্যধিক ‘জাংক ফুড’ খােৱাৰ ফলতে মধুমেহৰ প্রকোপ যথেষ্ট পৰিমাণে বৃদ্ধি পােৱা বুলি হু’ৰ সমীক্ষকসকলে মত প্ৰকাশ কৰিছে।প্রতিবেদনত ‘হু’ৰ তৰফৰ পৰা বিগত দুটা দশকত মানুহৰ মৃত্যুৰ প্ৰধান কাৰণত পৰিণত হােৱা ঘটনাৰ এখন তালিকাও প্ৰকাশ কৰিছে।
এই তালিকাতে স্পষ্ট হৈছে যে হৃদৰােগ আৰু ষ্ট্রোকতেই বিশ্বত সর্বাধিক লােকৰ মৃত্যু হয়। এই সন্দৰ্ভত বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাই বিশ্বজুৰি এক সমীক্ষা চলাইছিল। তাতেই এই তথ্য উঠি আহিছে। তালিকা এক নম্বৰত আছে হৃদৰােগ। ২০০০ত হৃদযন্ত্রৰ বিভিন্ন ৰােগত ভােগা প্রতি এক লাখ মানুহৰ ভিতৰত ১১০জনৰে মৃত্যু হৈছিল। কিন্তু ২০১১লৈ সেই হাৰ ১১৫.৩ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।
এই তালিকাৰ দ্বিতীয় স্থানত আছে স্ট্রোক। অৱশ্যে ২০০০ত প্রতি এক লাখৰ ভিতৰত ৮৯জন লােকৰ ষ্ট্ৰোকত মৃত্যু হােৱাৰ বিপৰীতে ২০১৯লৈ সেই সংখ্যা প্রতি এক লাখ ৮০,৪ জনলৈ হ্রাস পায়। তৃতীয় স্থানত থকা জন্মগত শাৰীৰিক ত্রুটি আৰু চতুর্থ স্থানত থকা শ্বাস-প্রশ্বাসজনিত ৰােগৰ মৃত্যুৰ হাৰৰ ২০০০ তুলনাত ২০১৯ত কিছু হ্রাস পায়। জন্মগত শাৰীৰিক ত্রুটি প্রতি লাখত ৫২.১জনৰ পৰা ২৬.৪ জনলৈ হ্রায় পায়।
সেইদৰে শ্বাস-প্রশ্বাসজনিত ৰােগত মৃত্যুৰ হাৰ প্ৰতি এক লাখ ৪৯.৭জনৰ পৰা ৩৩.৬ জনলৈ হ্রাস পাইছে। পৰৱর্তী স্থানত থকা কৰ্কটৰ বাহিৰে হাঁওফাঁও আন ৰােগত মৃত্যু হাৰ ২০০০ত প্রতি লাখত ৪৮.৬ জন আছিল যদিও ২০১৯ ৪১.৯ জনলৈ কমে। সেইদৰে ডায়েৰীয়া (প্রতি লাখ ৪৩.১-১৯.৭), যক্ষ্মা (২৮৩-১৫.৭) আৰু এইছআইভি- এইডছ (২২.৫-৮.৮)ত পূর্বৰ তুলনাত শেহতীয়াকৈ মৃত্যুৰ হাৰ কৰিছে যদিও এতিয়াও অন্যতম কাৰণ হৈয়ে আছে।
অৱশ্যে ‘হু’ৱে প্ৰকাশ কৰা তালিকাত নম্বৰত থকা হাঁওফাঁওৰ কৰ্কটত মৃত্যুৰ হাৰ ২০০০ৰ তুলনাত ২০১৯লৈ যথেষ্ট পৰিমাণে বৃদ্ধি পাইছে। এই ৰােগত ২০০০ত মৃত্যু হৈছি প্রতি এক লাখ ১৯.৬ জনৰ। পাছলৈ সেই সংখ্যা ২৩.১ জনলৈ বৃদ্ধি পায়। দশম স্থানত আছে পথ দুর্ঘটনাত মৃত্যু হােৱাৰ কাৰণ।
ইয়াৰ পৰিমাণ প্রতি লাখত ১৯জনৰ পৰা ১৬.৬ জনলৈ হ্রাস পাইছে। পৰৱর্তী তিনিটা স্থানত থকা মধুমেহ, বৃক্কৰ ৰােগ আৰু ডিমেন্সিয়াত মৃত্যুৰ সংখ্যা ২০০০ৰ তুলনাত ২০১৯লৈ যথেষ্ট পৰিমাণে বৃদ্ধি পাইছে। মধুমেহত মৃত্যু প্রতি লাখ ১৪.৩ জনৰ পৰা ১৯.৪ জনলৈ, বৃক্কৰ ৰােগত মৃত্যু ১৩.২ৰ পৰা ১৭.৩ জনলৈ আ ডিমেন্সিয়াত মৃত্যু ৯.৫ জনৰ পৰা ২১,৩ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।
“হু’ৱে এই সমীক্ষা কৰিছিল ২০১৯ ডিচেম্বৰ পর্যন্ত। তেতিয়াও বিশ্বত মৃত্যুৰ অন্যতম কাৰণৰূপে ক’ভিড-১৯ চিহ্নিত হােৱা নাছিল। সেই বাবেই তালিকাত ক’ভিড়-১৯ৰ উল্লেখ নাথাকিলেও হুৰ প্রতিবেদনত কোৱা হৈছে যে সমগ্র পৃথিৱীৰ পৰিসংখ্যা গ্ৰহণ কৰিলে বিগত কিছু মাহত মৃত্যুৰ অন্যতম কাৰণ হৈছে ক’ৰনা সংক্রমণ। সেয়ে বহু মাৰাত্মক ৰােগক অতিক্ৰম কৰি ক’ভিড-১৯ এতিয়া মৃত্যুৰ অন্যতম কাৰণৰ তালিকাত যষ্ঠ স্থানত থাকিব।