Odisha:✒️ওড়িছাৰ পৱিত্ৰ তীর্থক্ষেত্ৰ পুৰীৰ মাটিৰ তলত বাৰু এখন প্রাচীন চহৰ লুকাই আছে নেকি? এই প্রশ্ন মানুহৰৰ মুখে মুখে প্রায়েই শুনা যায়। অৱশ্যে ই আৰু এতিয়া প্রশ্নতে আৱদ্ধ হৈ থকা নাই, বৰঞ্চ এক বৈজ্ঞানিক সত্যৰ দিশে অগ্ৰসৰ হৈছে। সাম্প্রতিক এক অত্যন্ত আধুনিক ‘গ্রাউণ্ড পেনিট্রেটিং ৰাডাৰ’ সমীক্ষাত উঠি অহা তথ্যই এতিয়া প্রত্নতাত্ত্বিক মহলত ব্যাপক চাঞ্চল্য আৰু কৌতূহলৰ সৃষ্টি কৰিছে।
আইআইটি গান্ধীনগৰৰ একাংশ বিশেষজ্ঞৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এই গৱেষণাত শ্রী জগন্নাথ মন্দিৰৰ তলত তথা তাৰ সমীপৰ বিস্তীর্ণ অঞ্চলত প্রাচীন বসতি, স্থাপত্য, আনকি এক ৰহস্যময় সুৰংগৰ অস্তিত্বৰ প্ৰৱল ইংগিত পোৱা গৈছে। আনকি সেই সুৰংগ জগন্নাথ মন্দিৰৰ তলৰ পৰা সমুদ্র পর্যন্ত থকাৰ উমানো পোৱা গৈছে।
এই ঐতিহাসিক ৰহস্যৰ সূত্রপাত হৈছিল ‘শ্রীমন্দিৰ পৰিক্ৰমা প্রকল্প’ৰ প্ৰাথমিক খননকাৰ্যৰ সময়ত। সেই সময়ত মাটিৰ গভীৰত গংগা ৰাজবংশৰ আমোলৰ প্ৰাচীন সিংহমূর্তি আৰু প্রায় ৩০ ফুট দীঘল এখন বিশাল দেৱাল উদ্ধাৰ হয়। এই আৱিষ্কাৰৰ পাছত যেতিয়া চৌদিশে তোলপাৰ লাগে, তেতিয়াই শ্রী জগন্নাথ মন্দিৰ প্রশাসন আৰু ওড়িছা ব্রিজ এণ্ড কনস্ট্রাকচন কৰ্প’ৰেচন (অ’বিচিচি) -এ প্রায় ৪০ লাখ টকা ব্যয় কৰি এক পূর্ণাংগ ৰাডাৰ সমীক্ষাৰ সিদ্ধান্ত লয়।
এই সমীক্ষাতে দেখা গৈছে প্রায় ২১.৬ বর্গমিটাৰ অঞ্চল জুৰি মাটিৰ তলত চাপ খাই থকা এক প্রাচীন স্থাপত্যৰ ধ্বংসাবশেষ। এমোৰ মঠ, নৃসিংহ মন্দিৰ তথা বুঢ়ি মা মন্দিৰৰ আশে-পাশে এনে ৪৩টা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ হেৰিটেজ ছাইট বা ঐতিহ্যবাহী স্থান চিহ্নিত কৰা হৈছে, যি কে’বাশ বছৰ ধৰি মাটিৰ তলত মানুহৰ চকুৰ আঁৰ হৈ আছিল।