ৰাতিহে সাত হাল বায়! সম্প্রতি নাৰী সংৰক্ষণ বিধেয়কক লৈ দেশৰ ৰাজনীতি উত্তাল হৈ থকাৰ সময়তে পোহৰলৈ আহিছে যে দেশৰ দুই প্রধান দল বিজেপি আৰু কংগ্ৰেছৰ মহিলা সাংসদ আৰু বিধায়িকাৰ সংখ্যা মাথোঁ ১০ শতাংশহে। এছ’চিয়েছন ফৰ ডেম ‘ক্রেটিক ৰিফৰ্মছ (এডিআব) শীর্ষক সংস্থাৰ বিশ্লেষণত পোহৰলৈ অহা অনুসৰি বিজেপিৰ সাংসদ আৰু বিধায়কৰ মুঠ সংখ্যা হ’ল ১,৮৭৭ জন। আশ্চর্যজনকভাবে ইয়াৰে মাথোঁ ১৬৩ গৰাকীহে মহিলা।
গতিকে বিজেপিৰ আইন প্রণেতাসকলৰ মাথোঁ ১০ শতাংশহে মহিলা। একেই অৱস্থা বিৰোধী কংগ্ৰেছৰো। সমগ্র দেশত দলৰ মুঠ ৭৫৬ আইন প্রণেতা আছে যদিও ইয়াৰে মাথোঁ ৭২ গৰাকী অর্থাৎ প্রায় ১০ শতাংশহে মহিলা। একেদৰে ডিএমকেৰ ১৬১ আইন প্রণেতাৰ মাথোঁ ছয় শতাংশ অর্থাৎ নগৰাকীহে মহিলা। একেদৰে এআইডিএমকেৰ মুঠ ৬৬ আইন প্রণেতাৰ মাথোঁ পাঁচ শতাংশ অর্থাৎ তিনিগৰাকীহে মহিলা।
অনুৰূপ ধৰণে শিৱ সেনাৰ ৬৪ আইন প্রণেতাৰ মাজত মাথোঁ দুগৰাকীহে মহিলা। লক্ষ্যণীয়ভাৱে মমতা বেনার্জী নেতৃত্বাধীন তৃণমূল কংগ্ৰেছত দেশৰ ভিতৰতে সর্বাধিক মহিলা আইন প্রণেতা আছে। দলৰ মুঠ ২৪৯ আইন প্রণেতাৰ ৪৫ গৰাকী মহিলা। অর্থাৎ দলৰ মহিলা আইন প্রণেতাৰ সংখ্যা ১৮ শতাংশ হৈছে। গতিকে মহিলাৰ বাবে আসন সংৰক্ষণক লৈ সৰৱ হৈ থকা শাসক- বিৰোধীৰ স্বৰূপো একপ্ৰকাৰ ফাদিল হৈছে। অৱশ্যে বিগত দশককেইটাত দেশত মহিলা আইন প্রণেতাৰ সংখ্যা বৃদ্ধিও পাবলৈ ধৰিছে। কাৰণ ১৯৫৭ত মহিলা আইন প্রণেতাৰ সংখ্যা ৫.৪ শতাংশ হোৱাৰ বিপৰীতে ২০২৪ত এই সংখ্যা ১৩.৬ শতাংশলৈ বৃদ্ধি পায়।
তৎসত্ত্বেও বিশ্বৰ একাংশ দেশৰ তুলনাত বর্তমানেও ভাৰতত প্রত্যাশা অনুসৰি মহিলা আইন প্রণেতাৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পোৱা নাই। উল্লেখ্য যে দেশত ২০১৯ত মহিলা আইন প্রণেতাৰ সংখ্যা সর্বাধিক বৃদ্ধি পাইছিল। উক্ত বছৰৰ লোকসভা নিৰ্বাচনত নিম্ন সদনলৈ ১৪.৪ শতাংশ মহিলা নির্বাচিত হৈছে। তৎসত্ত্বেও এয়া মহিলাৰ বাবে আসন সংৰক্ষণৰ প্ৰস্তাৱিত ৩৩ শতাংশতকৈ বহু কম।
এনে অৱস্থাতে একাংশই আঙুলিয়াই দিছে যে নির্বাচনত প্রতিদ্বন্দ্বিতা কৰা আৰু জয় সাব্যস্ত কৰাৰ মাজতো পাৰ্থক্য আছে। ২০১৯ৰ লোকসভা নির্বাচনত মুঠ ৭২৬ মহিলাই প্রতিদ্বন্দ্বিতা কৰে যদিও মাথোঁ ৭৮ গৰাকীয়েহে জয়লাভ কৰে। অৰ্থাৎ সফলতাৰ হাৰ মাথোঁ ১০.৭ শতাংশ আছিল। একেদৰে ২০২৪ৰ লোকসভা নিৰ্বাচনত আঠশগৰাকী মহিলাই প্রতিদ্বন্দ্বিতা কৰে যদিও কেৱল ৭৪ গৰাকীহে জয়যুক্ত হয়। অর্থাৎ উক্ত নির্বাচনত নাৰীৰ সফলতাৰ হাৰ আছিল ১০ শতাংশতকৈও কম।
উল্লেখ্য যে সাধাৰণ নিৰ্বাচনত প্রতিদ্বন্দ্বিতা কৰা মহিলাৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পোৱাৰ সমান্তৰালভাৱে সাধাৰণ নিৰ্বাচনত ভোটদান কৰা মহিলাৰ সংখ্যাও বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰিছে। ১৯৬২ত দেশত সাধাৰণ নিৰ্বাচনত ভোটদান কৰা মহিলাৰ সংখ্যা মাথোঁ ৪৭ শতাংশ হোৱাৰ বিপৰীতে ২০১৪ত এই সংখ্যা ৬৫ শতাংশৰো অধিক হয়। একেদৰে ২০১৯ৰ লোকসভা নির্বাচনত ভোটদান কৰা মহিলাৰ সংখ্যা ৬৭ শতাংশলৈ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ বিপৰীতে উক্ত নির্বাচনত ভোটদান কৰা পুৰুষ ভোটাৰৰ সংখ্যা ৬৭শতাংশহে আছিল। একেদৰে ২০২৪ৰ লোকসভা নির্বাচনত ৬৫.৮ শতাংশ মহিলা ভোটাৰে ভোটদান কৰে।
দৰিদ্ৰ দেশতকৈও শোচনীয় অৱস্থা ভাৰতৰ
মহিলা আইন প্রণেতাৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ অৱস্থা বিশ্বৰ একাংশ দৰিদ্ৰ তথা সংঘাতজৰ্জৰ দেশতকৈও শোচনীয় হৈ আছে। উদাহৰণস্বৰূপে ৰুৱাণ্ডাৰ মুঠ আইন প্রণেতাৰ ৬৩.৮ শতাংশই নাৰী। একেদৰে কিউবাৰ ৫৭.২ শতাংশ আৰু মেক্সিকোৰ ৫০.৪ শতাংশ।
ইয়াৰ বিপৰীতে ভাৰতৰ নাৰী আইন প্রণেতাৰ সংখ্যা হৈছে ১৩.৬ শতাংশহে। আমেৰিকা, ইউৰোপ আদিৰ দেশসমূহতো নাৰীৰ আইন প্রণেতাৰ সংখ্যা ভাৰততকৈ বহুগুণে অধিক। ইয়ে দেশত সঠিক ৰাজহুৱা নীতি প্রস্তুতত ব্যাঘাত জন্মাই অহা বুলি সততে চর্চা হয়।
