PilotSafety : দৈনিক অগ্ৰদূত ডিজিটেল ডেস্ক : বিমানত যাত্রা কৰাৰ সময়ত যাত্ৰীসকলৰ নিৰাপত্তাৰ দায়িত্ব প্রধানকৈ পাইলটসকলৰ কান্ধতে থাকে। অথচ বিমানৰ ভিতৰত পাইলটসকলৰ বাবেও থাকে একাধিক বিশেষ নিৰাপত্তা বিধি। ইয়াৰ ভিতৰত এনে এক নিয়ম আছে, যিটো বহুতেই নাজানে।
একেখন বিমানত থকা দুই পাইলটক সাধাৰণতে একে খাদ্য খাবলৈ দিয়া নহয়। আনকি তেওঁলোকে একেলগে বহিও খাব নোৱাৰে। ইয়াৰ অন্তৰালত আছে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নিৰাপত্তাজনিত কাৰণ।
সম্প্ৰতি ডুবাইৰ পৰা তেল আভিভঅভিমুখী এখন ফ্লাইডুবাই বিমানত আক্ৰমণৰ অপচেষ্টাৰ ঘটনা পোহৰলৈ অহাৰ পাছতে পাইলটসকলৰ দায়িত্ব আৰু নিৰাপত্তাক লৈ আলোচনা আৰম্ভ হৈছে। সেই ঘটনাত ভাৰতীয় বংশোদ্ভৱ পাইলট কেপ্টেইন স্মিতে সাহসিকতাৰ পৰিচয় দি ভয়ংকৰ ঘটনাক প্ৰতিৰোধ কৰে।
অভিযোগ অনুসৰি, বিমানৰ সহকাৰী পাইলটজনে তেওঁক আক্ৰমণ কৰিছিল। বিমানখনেৰে আত্মঘাতী আক্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আছিল ওমানৰ সেই সহকাৰী পাইলটজনৰ। অৱশ্যে কেপ্টেইন স্মিতৰ সাহসিকতা আৰু ধৈৰ্যৰ বলত বিমানৰ একাংশ যাত্রী আৰু ক্রু সদস্যই পৰিস্থিতি নিয়ন্ত্রণত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লয়।
অৱশ্যে পাইলটৰ খাদ্যৰ নিয়মৰ স’তে এই ঘটনাৰ কোনো পোনপটীয়া সম্পর্ক নাই। বিমানৰ নিৰাপত্তাৰ বাবে বহু বিমান সংস্থাই পূৰ্বৰে পৰা এই ব্যৱস্থা মানি চলি আহিছে। কাৰণ কেপ্টেইন আৰু ফার্স্ট অফিচাৰে যদি একেই খাদ্য খায় আৰু সেই খাদ্য কোনো কাৰণত দূষিত হয়, তেনেহ’লে দুয়ো একে সময়তে অসুস্থ হৈ পৰিব পাৰে।
সেই ক্ষেত্ৰত ককপিটত বিমান নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পৰাকৈ সুস্থ পাইলট নাথাকিবও পাৰে।
এই আশংকাৰ হাত সাৰিবলৈকে দুই পাইলটক পৃথক ধৰণৰ খাদ্য দিয়া হয়। যেনে এজনক যদি চিকেন বা মাছ দিয়া হয়, তেন্তে আনজনক হয়তো দিব পাৰে পাস্তা বা নিৰামিষ খাদ্য। খাদ্যৰ ধৰণৰ বিমান সংস্থাৰ নিজস্ব নিৰাপত্তা প্রটোকলৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।
সমান্তৰালকৈ দুজন পাইলটে সাধাৰণতে একে সময়তে আহাৰ গ্ৰহণ নকৰে। এজনে আহাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ সময়ত আনজনে ককপিটৰ দায়িত্ব চন্তালে।
অৱশ্যে এয়া কোনো আন্তর্জাতিক বিমান চলাচলকাৰী সংস্থাৰ বাধ্যতামূলক আইন নহয়। বৰঞ্চ বহু বিমান সংস্থাই সম্ভাব্য খাদ্য বিষক্ৰিয়াৰ আশংকা হ্রাস কৰিবলৈ নিৰাপত্তা ব্যৱস্থাৰ অংশৰূপে এই নিয়ম অনুসৰণ কৰে। লক্ষ্য এটাই, যিকোনো পৰিস্থিতিতে অন্ততঃ এজন পাইলট যাতে সম্পূর্ণ সুস্থ আৰু বিমান পৰিচালনাৰ বাবে প্রস্তুত থাকে।
গাড়ী চলোৱাৰ ক্ষেত্ৰত চালকে ৰাস্তাৰ দাঁতিত গাড়ী ৰখাই খাদ্য খাব পাৰে; কিন্তু আকাশত উৰন্তবিমানৰ ক্ষেত্ৰত পৰিস্থিতি সম্পূৰ্ণ ভিন্ন। কে’বাশ যাত্ৰীৰ নিৰাপত্তা নিৰ্ভৰ কৰে ককপিটৰ পাইলটসকলৰ ওপৰত। সেয়ে পাইলটসকলৰ খাদ্যৰ পৰা বিশ্রাম- সকলো ক্ষেত্ৰতে নিৰাপত্তাক সর্বাধিক গুৰুত্ব দিয়া হয়। ফ্লাইডুবাইৰ দৰে সাম্প্ৰতিক ঘটনাৰ দৰে পৰিস্থিতিয়ে পুনৰ মনত পেলাই দিলে, বিমানত একাধিক প্রশিক্ষিত ক্রু সদস্য আৰু বিকল্প ব্যৱস্থা থকাটো কিমান গুৰুত্বপূৰ্ণ।
