Saudi Arabia:✒️পাৰপাৰহীন মৰুৰ বুকু সেউজ কৰাৰ অভিনৱ পৰিকল্পনা কৰিছে ছৌদি আৰবে। এই উদ্দেশ্যে দেশখনে এহেজাৰ কোটি গছপুলি ৰোপণৰ যো-জা আৰম্ভকৰিছে। উল্লেখ্য যে ছৌদি আৰবৰ ভূখণ্ডৰ প্ৰায় ৯০ শতাংশই মৰুভূমি। বালিৰে ধূসৰিত এই অঞ্চলসমূহ সেউজ কৰাৰ আঁচনি লৈছে দেশখনে।
লক্ষ্যণীয় যে ছৌদি আৰবৰ ক্ষেত্রত মৰুভূমি কেৱল এক অঞ্চলেই নহয়, বালি হৈছে দেশখনৰ সংস্কৃতিও। বেদুইন জীৱন, উটৰ পথ, মৰুদ্যান আদিয়ে ছৌদি আৰবৰ পৰিচয় ইমান গভীৰভাৱে গঢ় দিছে যে দেশখনক মৰুভূমিৰ পৰা পৃথক কৰাটো কঠিন। অৱশ্যে ইতিহাসে এক সুকীয়া কথা কয়। তৈল সম্পদ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ বহু পূর্বে, দেশসমূহৰ মাজত সীমান্ত নির্ধাৰণ হোৱাৰ পূৰ্বে আৰু বালিৰ পাহাৰে মানচিত্ৰ ভৰি পৰাৰ পূৰ্বে ছৌদি আৰবৰ বৃহৎ অংশ সেউজীয়া আছিল। স্বাভাৱিকতে সেই যুগত প্রবল বৰষুণ হৈছিল, গছ-বনে সমগ্র অৱবাহিকা সামৰি আছিল আৰু মাটিয়ে জীবন বর্তোৱাত সহায় কৰিছিল। বিজ্ঞানীসকলৰ মতে, এই পৰিস্থিতি পৰিৱৰ্তনৰ কাৰণ আছিল জলবায়ুগত।
জলবায়ু পৰিৱর্তনে এদিন ছৌদি আৰবক বিশাল মৰুভূমিত পৰিণত কৰে। দেশখনৰ এই অৱস্থাৰ পৰিৱৰ্তন কেৱল নান্দনিক বা প্রতীকাত্মক অধ্যয়নৰ বিষয় নহয়। দৰাচলতে বহু পূর্বেই দেশখনে অত্যন্ত প্রতিকূল পৰিৱেশতো বৰ্তি থকাৰ ক্ষমতা আহৰণ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তৈল সম্পদৰ আৱিষ্কাৰে দেশখনক বিশ্বৰ অন্যতম অর্থনীতিত পৰিণত কৰে; কিন্তু তৈল সম্পদে দেশখনৰ ভূ-খণ্ডক সলনি কৰিব নোৱাৰিলে। গতিকে এই তৈল সম্পদে দেশখনৰ ভবিষ্যতো নির্দিষ্ট কৰিব পৰা নাই। তাৰ বিপৰীতে আজিও দেশখনৰ সিংহভাগ অঞ্চলেই মৰুভূমিৰ বালিৰ তলত আছে।
গতিকে খাদ্য-বস্তুকে ধৰি বিভিন্ন প্রয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ বাবে ছৌদি আৰবে আনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হৈ আছে। এনেবোৰ দিশ লক্ষ্য কৰি যুৱৰাজ তথা প্রধানমন্ত্রী মহম্মদ বিন ছলমানৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ২০২১ত ছৌদি সেউজ পদক্ষেপ (এছজিআই) মুকলি কৰা হয়। এই পদক্ষেপৰ জৰিয়তে দেশখনত সেউজ আৱৰণ গঢ়ি তুলিব বিচৰা হৈছে। বনানীকৰণ, জলব্যৱস্থাপনা আৰু ভূমিৰ শক্তি পূৰ্বৰ অৱস্থালৈ ঘূৰাই নিয়াৰ চেষ্টা কৰা হৈছে। আনকি শক্তিৰ বাবে কেৱল পুনৰ নবীকৃত শক্তি উৎসত নিৰ্ভৰ কৰিবলৈয়ো শাসক পক্ষই পৰিকল্পনা কৰিছে। ইয়াৰ অধীনতে দেশখনে ৭৪.৮ নিযুত হেক্টৰ ভূমিত এহেজাৰ কোটি গছ ৰোপণৰ লক্ষ্য লৈছে।
স্বাভাৱিকতে এই প্রকল্প সমগ্র বিশ্বৰ ভিতৰতে অন্যতম বৃহৎ সেউজ প্রকল্প। ইতিমধ্যে চলিত বৰ্ষৰ জুলাইলৈকে দেশখনে এক কোটি ৫১ লাখ গছপুলি ৰোপণ কৰিলে। এনেদৰে পাঁচ লাখ হেক্টৰ ভূমিৰ পৰিবৰ্তন সাধন কৰা হৈছে বুলি পৰিৱেশ, পানী আৰু কৃষি মন্ত্রী আব্দুল ৰহমান অল-ফেডলীয়ে প্ৰকাশ কৰিছে। মন্ত্রীজনে লগতে জনোৱা মতে, আগন্তুক ২০৩০ৰ ভিতৰত ৬০ কোটি গছপুলি ৰোপণৰ লক্ষ্যৰে কাম অব্যাহত ৰখা হৈছে। অৱশ্যে ২০১৭ৰ পৰা ২০২৩ৰ সময়ছোৱাতো দেশখনৰ চৰকাৰে চাৰি কোটি ১০ লাখ গছপুলি ৰোপণ কৰে। গতিকে দেশখনে এই সেউজ পদক্ষেপ গ্রহণ কৰাৰ পূৰ্বেই দেশখনত গছ-বন ৰোপণৰে সেউজ আৱৰণ গঢ়ি তোলাৰ কাম আৰম্ভ হয়।
এই গছপুলি ৰোপণ কৰিয়েই সংশ্লিষ্টসকলে দায়িত্ব সামৰা নাই। ৰোপণ কৰাৰ পাছত প্রতিটো পুলিবে যতন লৈ আছে। এই কাম এনে নিখুঁত পৰিকল্পনাৰে কৰা হৈছে যে গছপুলি কই সেউজ আৱৰণ গঢ়ি তোলাতো সম্ভৱ হ’ব নে নহয়, তাকে লৈ দুবছৰ অধ্যয়ন চলে। পৰিৱেশ, পানী আৰু কৃষি মন্ত্রণালয়ে এই দুবছৰীয়া অধ্যয়নক নেতৃত্ব দিয়ে।
এই ক্ষেত্রত সহযোগ কৰে দেশখনৰ বনানীকৰণ উন্নয়ন আৰু মৰুভূমিৰ বিৰুদ্ধে যুঁজৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কেন্দ্ৰই। তদুপৰি এই দুবছৰীয়া অধ্যয়নত দেশখনক সহায় কৰে একাংশ আন্তর্জাতিক বিশেষজ্ঞই। এই অধ্যয়নৰ সময়ত সমগ্র দেশখনত ১,১৫০বো অধিক ক্ষেত্ৰ জৰীপ সম্পন্ন কৰা হয়। এই জৰীপত ভূমিৰ গঠন, পানীৰ অৱস্থিতি, তাপমাত্ৰাৰ পৰিৱৰ্তন, বতাহৰ গাঁথনি আদি দিশ বিশ্লেষণ কৰা হয়।
পৰৱৰ্তী সময়ত ২০২৩ৰ অক্টোবৰত এই গছপুলি ৰোপণৰ অভিলাষী মুকলি কৰা হয়। প্রকল্পটোক দুটা পর্যায়ত ভাগ কৰি ৰূপায়ণৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। ইয়াৰে এটা পর্যায়ত ২০২৪ৰ পৰা
২০৩০লৈ গছপুলি ৰোপণ কৰা হ’ব। এই পৰ্যায়ত প্রকৃতিক পূৰ্বৰ অৱস্থালৈ নিয়াৰ চেষ্টা কৰা হ’ব। পৰৱৰ্তী পর্যায়টো আৰম্ভ হ’ব ২০৩০ৰ পৰা। এই পর্যায়ত দেশখনৰ বৰ্তমান থকা জৈৱ-বৈচিত্র্যক শক্তিশালীকৰণৰ লক্ষ্য লোৱা হৈছে। অর্থাৎ এই পর্যায়ত ঘাঁহ-বন আদিও ৰোপণ কৰা হ’ব। ইতিমধ্যে এই প্রকল্পই দেশখনৰ পৰিৱেশগত আন্তঃগাঁথনিক এক নতুন রূপ দিবলৈ সক্ষম হৈছে। সংৰক্ষিত ভূমিৰ পৰিসৰ ৪.৫ শতাংশৰ পৰা ১৮.১ শতাংশলৈ বৃদ্ধি পাইছে।
একেদৰে ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ সংখ্যাও ১৮ খনৰ পৰা পাঁচশখনলৈ বৃদ্ধি পাইছে। সামুদ্রিক সুৰক্ষা ব্যবস্থাও উন্নত হৈছে। বিগত সময়ত আঠ হেজাৰৰো অধিক বিপন্ন সামুদ্রিক জীৱ উপকূলীয় সাগৰত মুকলি কৰা হৈছে। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে বায়ুৰ গুণাগুণ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰৰ সংখ্যা ২৪০টালৈ বৃদ্ধি পাইছে। এনে কেন্দ্ৰসমূহত শেহতীয়া প্ৰযুক্তিৰ ছেন্সিং ব্যৱস্থাযুক্ত হৈছে।
তৎসত্ত্বেও দেশখনৰ বাবে পানী এতিয়া দুষ্প্রাপ্য হৈ থকা নাই। তাৰ বিপৰীতে দেশখন বিশ্বৰ সর্ববৃহৎ লৱণবিহীন জল উৎপাদনকাৰী দেশত পৰিণত হৈছে। ২০২৪ৰ অন্তিমলৈ দেশখনে প্রতিদিনে ১৬.৬ নিযুত ঘনমিটাৰ পৰিমাণৰ লৱণবিহীন পানী উৎপাদন কৰে। অর্থাৎ এনেদৰে মৰুভূমিৰ মাজত জীৱন বৰ্তোৱাৰ যুঁজ চলিছে দেশখনত। দেশবাসীয়ে বুজি পাইছে যে গছ-গছনিয়েহে মানুহকে ধৰি সকলো প্ৰাণী তথা জীৱক ৰক্ষা কৰিব পাৰে।
ইতিমধ্যে ৰাজধানী বিয়াধত সেউজ আৱৰণ গঢ়ি উঠিছে। ধর্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰৰ বাবে বিখ্যাত বিয়াধত বহু গছপুলি ৰোপণ কৰা হৈছে। একেদৰে ২০৩৬ৰ ভিতৰত মক্কাত ১৫ নিযুত গছপুলি ৰোপণৰ পৰিকল্পনা কৰিছে শাসকে।