বহুতৰে জ্ঞাত যে ১২০/৮০ক পৰিমাপক স্বাভাৱিক ৰক্তচাপ আখ্যা দিয়া হয়। শেহতীয়াভাবে স্বাভাৱিক ৰক্তচাপৰ পৰিমাপ হাস পাইছে। স্বাস্থ্য বিশেষজ্ঞসকলে প্রকাশ কৰা অনুসৰি বৰ্তমানে স্বাভাৱিক ৰক্তচাপৰ পৰিমাণ হৈছে ১১৫-১১৯/৭০-৭৯।
অর্থাৎ সহজ ভাষাত ক’ব গ’লে শৰীৰৰ ওপৰৰ অংশৰ ৰক্তচাপ ১১৫ৰ পৰা ১১৯ আৰু তলৰ অংশৰ চাপ ৭০ৰ পৰা ৭৯ থাকিলে ৰক্তচাপ স্বাভাৱিক বুলি গণ্য কৰিব পাৰি। উল্লেখ্য যে ৰক্তচাপ পাৰাৰ মিলিমিটাৰ (এমএম এইছজি) ত জোখা হয়। গতিকে নতুন পৰিমাপ অনুসৰি স্বাভাৱিক ৰক্তচাপৰ পৰিমাপ হৈছে ১১৫-১১৯/৭০-৭৯ এমএম এইছজি। ৰক্তচাপে স্বাস্থ্যৰ ক্ষেত্ৰত বৃহৎ প্রভাৱ পেলায়।
এই সম্পর্কত মেক্স হেল্থকেয়াৰৰ হৃদ বিজ্ঞানৰ অধ্যক্ষ ডাঃ বলবীৰ সিঙে কয় যে শৰীৰৰ ওপৰৰ অংশৰ ৰক্তচাপ ১৩০-১৩৯লৈ আৰু তলৰ অংশৰ ৰক্তচাপ ৮০-৮৯লৈ বৃদ্ধি পালে তাক প্ৰথমটো স্তৰৰ উচ্চ ৰক্তচাপ বুলি গণ্য কৰা হয়। উচ্চ ৰক্তচাপে মগজুৰ স্বাস্থ্য আৰু মহিলাসকলৰ গৰ্ভধাৰণৰ সময়তো সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে।
আনকি উচ্চ ৰক্তচাপে মগজুৰ ক্ষুদ্ৰ ৰক্তবাহিকাসমূহৰো ক্ষতি কৰে বুলিও গৱেষণাৰ তথ্যৰ উদ্ধৃতি দি ডাঃ সিঙে প্রকাশ কৰে। এই ক্ষতিৰ ফলত জন্মগত কার্য সম্পাদনত সমস্যাৰ সৃষ্টি হয়। ডাঃ সিঙে আন এক উদ্বেগজনক তথ্য সদৰী কৰি কয়, ‘জিনগত দিশৰ পৰা ভাৰতীয়সকল আন দেশৰ লোকতকৈ অধিক হৃদৰোগ প্ৰৱণ হয়। শেহতীয়াভাবে প্রকাশ পোৱা সংশোধিত গাইড লাইনে আগতীয়াকৈ উচ্চ ৰক্তচাপ প্ৰতিৰোধৰ উপায় দিছে।’
আগতীয়াকৈ উচ্চ ৰক্তচাপ প্ৰতিৰোধৰ এই সংশোধিত গাইড লাইন প্রস্তুত কৰিছে আমেৰিকান হার্ট এছ’চিয়েছন (এএইছএ)-এ। গৱেষণাত পোহৰলৈ অহা মতে হৃদৰোগ, স্ট্র’ক, ডিমেন্সিয়া, বৃক্কৰ জটিল ৰোগৰ অন্যতম প্রধান কাৰণ হ’ল উচ্চ ৰক্তচাপ। গতিকে উচ্চ ৰক্তচাপ আগতীয়াকৈ প্ৰতিৰোধ কৰিব পাৰিলে এনে ধৰণৰ জটিল ৰোগৰ আশংকা দূৰ কৰিব পাৰি।
কেতিয়া ৰক্তচাপ প্ৰতিৰোধৰ বাবে ঔষধ গ্রহণ কৰিব লাগে?
আমেৰিকান হার্ট এছ’চিয়েছনৰ শেহতীয়া সংশোধিত গাইড লাইন অনুসৰি ৰক্তচাপ ১৩০-১৩৯লৈ বৃদ্ধিলৈকে জীৱনশৈলী পৰিৱৰ্তনৰ জৰিয়তে ৰক্তচাপ ব্যৱস্থাপনা কৰিব লাগে। তাৰ পাছতো শৰীৰৰ তলৰ অংশৰ ৰক্তচাপ ৮০ৰ পৰা ৯০ এমএম এইছজিলৈ বৃদ্ধি পায়। তেতিয়া এটা দৰব গ্ৰহণৰ পৰামৰ্শ চিকিৎসকে দিয়ে।
ডাঃ সিঙে প্রকাশ কৰা অনুসৰি ৰক্তচাপ ১৪০/৯০ এমএম এইছজিতকৈ অধিক হ’লে দুবিধ দৰব খাব লাগে। দুয়োবিধ ঔষধে সুকীয়া ব্যৱস্থাৰে কাম কৰি ৰক্তচাপ হ্রাস কৰে। গতিকে ৰক্তচাপ হাস কৰাৰ বাবে অধিক পৰিমাণত এটা ঔষধ গ্রহণতকৈ দুটা ঔষধ গ্রহণ কৰিলে অধিক কাম কৰে।
ৰক্তচাপ নিৰ্ণয়ৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা পৰীক্ষা আমেৰিকান হার্ট এছ’চিয়েছনৰ শেহতীয়া সংশোধিত গাইড লাইন অনুসৰি উচ্চ ৰক্তচাপ নিৰ্ণয়ৰ বাবে যকৃতৰ সম্পাদন পৰীক্ষা (এলএফটি), বৃক্কৰ কাৰ্য সম্পাদন পৰীক্ষা (কেএফটি), ছডিয়াম-পটাছিয়ামৰ ভাৰসাম্য, ইউৰিক এচিড আৰু তেজত চেনি বা শৰ্কৰাৰ পৰিমাণ পৰীক্ষা কৰিব লাগে।
অৱশ্যে এই শেহতীয়া গাইড লাইন উচ্চ ৰক্তচাপ নিৰ্ণয়ৰ ক্ষেত্ৰত বৃক্ক আৰু হৰমনো লক্ষ্য কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। অর্থাৎ উচ্চ ৰক্তচাপ নিৰ্ণয়ৰ বাবে মূত্ৰৰ এলবুমিন আৰু ক্রিয়েটিনাইনৰ অনুপাত (বৃক্কৰ স্বাস্থ্যৰ জোখ-মাখ) কৰাটো এই গাইড লাইনে বাধ্যতামূলক কৰিছে।
লগতে এই গাইড লাইনে এলড’ষ্টৰণ আৰু ৰেনিনৰ অনুপাত পৰীক্ষা কৰাটোও বাধ্যতামূলক কৰিছে। এক নিৰ্দিষ্ট হৰমনৰ পৰা সৃষ্ট উচ্চ ৰক্তচাপ চিনাক্তকৰণৰ বাবে এলড’ষ্টৰণ আৰু ৰেনিনৰ অনুপাত পৰীক্ষা কৰা হয়। এই দুবিধ পৰীক্ষা দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ উচ্চ ৰক্তচাপ নিৰ্ণয়ৰ ক্ষেত্ৰতো প্রয়োগ কৰিব লাগে।
এই সম্পর্কত ডাঃ সিঙে কয় যে উচ্চ ৰক্তচাপৰ ৰোগীৰ ক্ষেত্ৰত মধুমেহ, গৰ্ভধাৰণ আৰু বৃক্কৰ স্বাস্থ্যৰ অৱস্থায়ো প্রভাৱ পেলায়। এইসমূহে উচ্চ ৰক্তচাপ কিমান আগ্রাসী আৰু আগতীয়া চিকিৎসা কি হ’ব সেয়াও নির্ধাৰণ কৰে বুলি বিশেষজ্ঞ চিকিৎসকজনে প্রকাশ কৰে।
তেওঁ লগতে আঙুলিয়াই দিছে যে নিমখত থকা পটাছিয়ামে হওক বা আহাৰত থকা পটাছিয়ামে হওক ৰক্তচাপ নিয়ন্ত্ৰণৰ ক্ষেত্ৰত পটাছিয়ামৰো ভূমিকা থাকে। আমেৰিকান হার্ট এছ’চিয়েছনে বিশ্বাস কৰে যে উচ্চ ৰক্তচাপ প্ৰতিৰোধ বা চিকিৎসাত পটাছিয়াম নিৰ্ভৰ নিমখক বিকল্পৰূপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।
অৱশ্যে বৃক্ক ৰোগত আক্ৰান্তৰ ক্ষেত্ৰত এই ব্যৱস্থা গ্রহণ কৰিব নোৱাৰি। আমেৰিকান হার্ট এছ’চিয়েছনে লগতে মতপোষণ কৰিছে যে চিকিৎসাতকৈ প্ৰতিৰোধ অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ। প্ৰতিৰোধৰ অংশৰূপে দৈনিক ছডিয়াম গ্ৰহণৰ পৰিমাণ ২৩শ মিলিগ্ৰামতকৈ কম পৰিমাণৰ কৰা উচিত।
এনেদৰে ছডিয়াম গ্ৰহণৰ পৰিমাণ কমাই আনি নিতৌ ১৫শ মিলিগ্রামলৈ হ্রাস কৰা উচিত। একেদৰে ধূমপান ত্যাগ কৰিব লাগে আৰু সুৰাপানৰ পৰিমাণ সীমিত কৰিব লাগে। এই ক্ষেত্ৰত পুৰুষ-নাৰী বুলি কথা নাই। সকলোৱে সুৰাপানৰ পৰিমাণ হ্রাস কৰা উচিত। তদুপৰি আমেৰিকান হার্ট এছ’চিয়েছনে আঙুলিয়াই দিছে যে ধ্যান, শ্বাস-প্রশ্বাস নিয়ন্ত্রণ আৰু ওজন হ্রাস কৰি মানসিক চাপ ব্যৱস্থাপনা কৰিব লাগে।