✒️পৃথিৱীৰ মাধ্যাকর্ষণ শক্তিক পাৰ হ’ব পাৰিলেই অনন্ত মহাশূন্য। সেই মহাশূন্যত বিজ্ঞানো পৃথক। মাধ্যাকর্ষণ শক্তি নথকাৰ বাবে খোজকঢ়াৰ পৰা আৰম্ভ কৰি খোৱাবোৱা, নিদ্রা আদি সকলোবোৰেই পৃথক।
সেইবাবেই মহাকাশ অভিযানৰ পূৰ্বে মহাকাশচাৰীকলৰ বিশেষ প্রশিক্ষণ হয়। মহাকাশত ভ্ৰমণৰ পূৰ্বে আৰু পাছৰ সময়খিনি পৃথক হৈ পৰে। পৃথিৱীৰ সকলোবোৰ দৈনন্দিন কামৰ ধৰণ মহাশূন্যত একেবাৰে সলনি হৈ পৰে।
কিদৰে মহাশূন্যত খোৱাবোৱা হয়? নিদ্রাযাপন কৰে কিদৰে? আন্তর্জাতিক মহাকাশ কেন্দ্ৰৰ পৰা ঘূৰি আহি সম্প্রতি সেইবোৰৰে ব্যাখ্যা দিলে ভাৰতীয় বায়ুসেনাৰ গ্ৰুপ কেপ্টেইন শুভাংশু শুক্লাই।
আচলতে মাধ্যাকর্ষণ শক্তি শূন্য থকাৰ ফলত মহাকাশত ভাসমান অৱস্থাত থাকিব লাগে। দৈনন্দিন জীৱন-যাপন, খোৱা-নিদ্রা আদি সকলোবোৰৰ ধৰণেই ভিন্ন হৈ পৰে।
সেই পৰিৱেশৰ স’তে খাপ খুৱাই ল’বলৈ মহাকাশচাৰীসকলে সাধাৰণতে তৰল জাতীয় খাদ্য গ্রহণ কৰে। মাজে-মধ্যে কঠিন খাদ্যও খায়।
অৱশ্যে সেয়া নিশ্চিতভাৱে সহজে হজম হোৱা হ’ব লাগিব। সেয়ে গ্রিলড্ চিকেন, টুনা মাছৰ দৰে খাদ্য থাকে তেওঁলোকৰ লগত। এতিয়া প্রশ্ন হৈছে, মাধ্যাকৰ্ষণৰ বাহিৰলৈ ওলাই যোৱাৰ বাবে স্বাভাৱিকতেই শৰীৰৰ পেশীবোৰ শিথিল হৈ পৰে, হ্রাস পায় হাড়ৰ ওজন।
সমগ্ৰ শৰীৰ বিজ্ঞানেই সলনি হৈ পৰে। এনে পৰিস্থিতিত খাদ্য কিদৰে হজম হয়? সম্প্ৰতি ইছৰ’ৰ লেবত নির্মাণ হোৱা এটা ভিডিঅ’ দেখুৱাই শুভাংশুৱে কয় যে মাইক্র’গ্রেভিটিত হজমৰ তেনে কোনো সমস্যা নহয়।
শুভাংশুৱে ব্যাখ্যা দি কয় যে মহাকাশত পেশীৰ শিথিলতাৰ কাৰণে সংকোচন-প্ৰসাৰণত যথেষ্ট সময় লাগে। ফলত খাদ্য হজম হোৱাও বহু সময়ৰ বিষয়।
তৰল আৰু অন্যান্য পুষ্টিকৰ খাদ্য আবৰ্জনাত পৰিণত হোৱাৰ আগলৈকে হজম হৈ থাকে। কাৰণ খাদ্যকণাসমূহ অন্ত্ৰৰ ভিতৰত লাহে লাহে ভাঙি থাকে।
সেই বিজ্ঞান অনুসৰি, মহাকাশচাৰীসকলৰ শৰীৰ শুকান হোৱাৰ সুযোগ অতি কম। অধিকাংশ সময়তে আর্দ্রতা অব্যাহত থাকে।
শুভাংশুৰ মতে,খাদ্য হজমৰ এই প্রক্রিয়াটোও মহাকাশচাৰীসকলে অভ্যাস কৰিব লাগে। তাত গোলমাল হ’লে মহাশূন্যত বৰ বেছি সময় কাম কৰিব নোৱাৰি। এক্সিয়ম-৪ মিচনৰ অন্যতম মহাকাশচাৰী হৈ শুভাংশুৱে প্ৰায় ১৪ দিন মহাকাশ কেন্দ্রত কটাই আহিছে।
তাত তেওঁৰ গৱেষণাৰ মূল বিষয়বস্তু আছিল মানুহৰ শাৰীৰিক প্ৰক্ৰিয়াই কিদৰে সঁহাৰি দিয়ে, সেই বিষয়টো। এই পৰীক্ষা-নিৰীক্ষাৰ পৰাই শুভাংশুৱে নিজৰ অভিজ্ঞতাৰ কথা বৰ্ণনা কৰিছে।
