Indigo Flight :
শনিবাৰেও অচল ইণ্ডিগ’ৰ বিমান সেৱা ৷ কে’বা শতাধিক বিমান উৰণ বাতিল ৷ দিল্লী বিমান বন্দৰত আৱদ্ধ গুৱাহাটী অভিমুখী যাত্রী ৷ একেদৰে গুৱাহাটী বিমান বন্দৰতো ৩২ খন বিমানৰ উৰণ বাতিল ৷ আনহাতে কে’বা টাও আন্ত:ৰাষ্ট্ৰীয় বিমান বন্দৰৰ পৰা ইণ্ডিগ’ৰ বিমান উৰণ বাতিল কৰা হৈছে ৷ সেই অনুসৰি মুম্বাইত ১০৯ খন বিমান ,আহমেদাবাদত ১৯ খন বিমান , জয়পুৰত বাতিল ৬ খন বিমান আৰু চণ্ডীগড়ত ১০খন ইণ্ডিগ’ বিমান উৰণ বাতিল কৰি হৈছে ৷ ইয়াকে লৈ দেশজুৰি যাত্ৰীৰ মাজত অব্যাহত আছে হাহাকাৰময় পৰিস্থিতি ।
উল্লেখ্য যে বৃহৎ বিপৰ্যয়ৰ মুখত পৰিছে দেশৰ সৰ্ববৃহৎ বিমান সেৱা সংস্থা ইন্ডিগ’। বিগত তিনিদিন ধৰি শ শ বিমানৰ যাত্রা বাতিলৰ ফলত অবর্ণনীয় দুর্যোগৰ সম্মুখীন হৈছে যাত্রীসকল। হেজাৰ হেজাৰ বিমান যাত্রীয়ে এনে দুর্ভোগৰ সম্মুখীন হ’বলগীয়া হোৱাত বিমান সংস্থাটো তীব্র সমালোচনাৰ সম্মুখীন হোৱাৰ লগতে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ভূমিকাক লৈও প্রশ্ন উত্থাপন হৈছে। ইতিমধ্যে ইণ্ডিগ’ৰ এই বিপৰ্যয়ক লৈ উচ্চ পৰ্যায়ৰ তদন্তৰ নিৰ্দেশ দিছে কেন্দ্রীয় চৰকাৰে। ইণ্ডিগ’ক জবাবদিহিও কৰিছে চৰকাৰে।
ইন্ডিগ’ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া পীটাৰ এলবাছে কালি এহেজাৰৰো অধিক বিমান সেৱা বাতিলৰ পাছত ৰাজহুৱা ক্ষমা বিচাৰি বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰে। বিগত দিনকেইটাৰ ভিতৰত শুকুৰবাৰে সর্বাধিক সংখ্যক বিমানৰ যাত্ৰা বাতিল কৰিবলগীয়া হৈছে ইণ্ডিগ’ই। ইণ্ডিগ’ৰ দৈনিক চলাচল কৰা বিমানৰ তুলনাত অর্ধেকৰো অধিক বাতিল কৰা হয় বুলি এলবার্হে বিবৃতিত কয়। তেওঁ কয় যে শনিবাৰেও এই সংকট অব্যাহত থাকিব যদিও আজিতকৈ কম সংখ্যক বিমান বাতিল হ’ব বুলি সংস্থাটোৱে আশা কৰে। অহা দুই-এদিনত পৰিস্থিতি স্বাভাৱিক হোৱাৰ সম্ভাবনা নাই।
এলবাৰ্ছে কয়, ‘অহা ১০ৰ পৰা ১৫ ডিচেম্বৰৰ ভিতৰত সম্পূর্ণ স্বাভাবিক অৱস্থা উভতিব বুলি আশা কৰিব পাৰি।’ পৰিসংখ্যা অনুসৰি এদিনত ইণ্ডিগ’ৰ ঘৰুৱা আৰু আন্তর্জাতিক প্রায় ১৩শ বিমান চলাচল কৰে। বিমান বিলম্ব আৰু বাতিল হোৱাত সৃষ্টি হোৱা অসুবিধাৰ বাবে তেওঁ ক্ষমা বিচাৰি কয় যে বিভিন্ন কাৰকৰ বাবে এই পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হৈছে। কেন্দ্রীয় চৰকাৰৰ শেহতীয়া এক নির্দেশনা অনুসৰি, প্রতি সপ্তাহত পাইলট আৰু বিমানকর্মীসকলক ৪৮ ঘণ্টা বিশ্রামৰ সময় দিব লাগিব। ইয়াকে লৈ মূলতঃ বিপর্যয়ৰ সম্মুখীন হোৱা বুলি কোৱা হৈছে। ইণ্ডিগ’ই কয় যে এই বৃহৎসংখ্যক বিমান বাতিলৰ আঁৰত আছে ভুল সিদ্ধান্ত আৰু পৰিকল্পনাগত ত্রুটি।
তথ্য অনুসৰি কালি দিল্লীৰ বিমান বন্দৰতে ১৭২খন বিমান বাতিল কৰা হয়। এই পৰিসংখ্যা মুম্বাইত এশখন আৰু বাংগালুৰুত ৭৫খন। যোৱা নিশা প্রায় ১১ বজাত সামাজিক মাধ্যমত ইণ্ডিগ’ কর্তৃপক্ষই এটা প’ষ্টযোগে অব্যৱস্থাপনাৰ বাবে ক্ষমা বিচৰাৰ লগতে সদৰী কৰে যে বিমান সেৱা স্বাভাবিক কৰাৰ বাবে ইণ্ডিগ’ই দেশৰ অসামৰিক বিমান পৰিবহণৰ সঞ্চালক প্রধান (ডিজিচিএ) আৰু সংশ্লিষ্ট অন্যান্য সংস্থাসমূহৰ স’তে যোগাযোগ ৰক্ষা কৰি কাম কৰি আছে। ইপিনে, যোৱা পৰহি অর্থাৎ বুধবাৰে ইন্ডিগ’ৰ দুশৰো অধিক বিমান বাতিল হোৱাৰ ফলত দিল্লী, মুম্বাই, বাংগালুৰুৰ দৰে দেশৰ বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ বিমান বন্দৰত ঘণ্টাৰ পাছত ঘণ্টা অপেক্ষা কৰিবলগীয়া হয় যাত্রীসকল। তথ্য অনুসৰি, নৱেম্বৰত মুঠ ১.২৩২খন বিমান ইণ্ডিগ’ই বাতিল কবে।
আনহাতে কিহৰ বাবে বিশৃংখল পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টিহ’ল তাৰ বিতং অনুসন্ধান কৰিবলৈ উচ্চ পৰ্যায়ৰ তদন্তৰ নির্দেশ দিয়ে কেন্দ্রীয় চৰকাৰে। অসামৰিক বিমান পৰিবহণ মন্ত্রী ৰামমোহন নাইডুৱে এই নির্দেশ দিছে। বিবৃতি অনুসৰি, ইণ্ডিগ’ৰ বিপৰ্যয়ৰ কাৰণ অনুসন্ধানৰ প্ৰয়োজন আছে। সেয়েহে উচ্চ পৰ্যায়ৰ তদন্তৰ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে আৰু পৰিস্থিতিৰ বাবে দায়ী কোন সেয়া চিনাক্ত হ’ব লাগিব। অসামৰিক বিমান পৰিবহণ মন্ত্রীয়ে কি ভুলৰ বাবে পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হ’ল সেয়া পুংখানুপুংখ তদন্তৰ নির্দেশ দিছে। ভবিষ্যতে যাতে এনে পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি নহয়, সেয়া নিশ্চিত কৰিবলৈ তদন্তত কোৱা হৈছে। বিবৃতিত প্রকাশ, ‘ভাৰত চৰকাৰে ইণ্ডিগ’ৰ বিপৰ্যয়ৰ বাবে উচ্চ পর্যায়ৰ তদন্তৰ নিৰ্দেশ দিছে। ইণ্ডিগ’ৰ কি কি ভুল হৈছে সেয়া বিতং পৰীক্ষা কৰিব লাগিব। প্রয়োজন হ’লে কর্তৃপক্ষক জবাবদিহি কৰিব লাগিব। যাত্রীসকলে যাতে ভবিষ্যতে এনে অসুবিধাৰ সম্মুখীন নহয়, সেয়া নিশ্চিত কৰাটোৱে চৰকাৰৰ অগ্রাধিকাৰ।’ তদুপৰি কেন্দ্রীয় চৰকাৰে প্ৰকাশ কৰে যে বিমান সংস্থাসমূহক বিশেষকৈ ইণ্ডিগ’ক পৰিসেৱা স্বাভাবিক কৰিবলৈ আৰু যাত্রীৰ সুবিধাৰ কথা লক্ষ্য ৰাখি তাৎক্ষণিক ব্যবস্থা গ্রহণৰ নির্দেশ দিয়া হৈছে। চৰকাৰে এটা নিয়ন্ত্রণ কক্ষও স্থাপন কৰিছে। ইপিনে, পৰিস্থিতি চম্ভালিবলৈ তৎপৰ হোৱা দেশৰ অসামৰিক বিমান পৰিবহণ মন্ত্রী নাইডুৱে মন্ত্রণালয়ৰ বিষয়া আৰু ইণ্ডিগ’ৰ বিষয়ববীয়াৰ স’তে আলোচনাত মিলিত হয়।
ইন্ডিগ’ৰ বিমান পৰিসেৱা ব্যাহত হোৱা বাবে ডিজিচিএৰ এটা বিধিক দায়ী কৰা হৈছে। বিমান পৰিসেৱাত নিৰাপত্তাক অধিক শক্তিশালী কৰিবলৈ ২০২৪ৰ জানুৱাৰীত পাইলট আৰু বিমান কর্মীসকলৰ বাবে কামৰ সময় আৰু বিধি নির্দিষ্ট কৰিছিল ডিজিচিএই। বিমানৰ কৰ্মসময় নির্ধাৰণ কৰি দিয়া এই বিধিত কোৱা হৈছিল যে প্রতি সপ্তাহত পাইলট আৰু বিমান কর্মীসকলৰ জিৰণিৰ বাবে ৪৮ ঘণ্টা সময় দিব লাগিব। প্রতি সপ্তাহত মাত্র দুখন বিমান নিশা অৱতৰণ কৰাব পাৰিব এজন পাইলটে। পূর্বতে এই সংখ্যা আছিল ছয়। তদুপৰি এই বিধিত কোৱা হয় যে পাইলট আৰু বিমান কর্মীসকলক একেৰাহে দুদিন নৈশ কর্তব্যত নিয়োজিত কৰিব পাৰিব সপ্তাহত মাত্র এবাৰ। ২০২৪ৰ জুনত এই বিধি কাৰ্যকৰী কৰাৰ কথা আছিল যদিও বিমান সংস্থাসমূহৰ অনুৰোধত সেয়া বাৰম্বাৰ পিছুৱাই যায়। সম্প্রতি নতুন বিধি কার্যকৰী কৰাৰ বাবে ডিজিচিএক দিল্লী উচ্চ ন্যায়ালয়ে এক নির্দেশ দিয়ে। জুন আৰু নৱেম্বৰত দুটা পৰ্যায়ত নির্দেশিকাত থকা নিয়মাৱলী কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ লয় কেন্দ্রীয় সংস্থাই।
উল্লেখ কৰিব পাৰি যে ইন্ডিগ’ই তুলনামূলকভাবে সস্তাত বিমানসেৱা প্রদান কৰে। পৰিসেৱাৰ সংখ্যাত এয়াৰ ইণ্ডিয়াৰ তুলনাত বহু আগত আছে ইন্ডিগ’। দেশৰ ১০ টা আৰু বিদেশৰ ৪৫টা বিমান বন্দৰত ইণ্ডিগ’ৰ বিমান চলাচল কৰে। সংস্থাটোৰ বহু বিমান নিশা অৱতৰণ কৰা বাবে নতুন বিধিত সর্বাধিক জটিলতাৰ সম্মুখীন হৈছে সংস্থাটো। বিধি অনুসৰি, পৰিসেৱা স্বাভাৱিক কৰি ৰাখিবলৈ যিমানসংখ্যক পাইলট আৰু কৰ্মীৰ পয়োজন সেয়া বৰ্তমান ইণ্ডিগ’ৰ নাই। এই কথা স্বীকাৰো কৰিছে সংস্থাটোৱে। ইপিনে, পাইলটসকলৰ সংগঠন ‘ফেডাৰেছন অৱ ইণ্ডিয়ান পাইলট’ৰ অভিযোগ অনুসৰি, ডিজিচিএই নতুন নিয়মাৱলীৰ জাননী দিয়াৰ পাছত প্রায় দুবছৰ সময় পাৰ হ’ল। অন্য বিমান সংস্থাসমূহে সেই অনুযায়ী প্রস্তুতিও লৈছে। কিন্তু ইন্ডিগ’ই দীর্ঘসময় ধৰি নতুন পাইলট আৰু বিমান কর্মী নিয়োগ কৰা নাই বুলি অভিযোগ কৰে। সংগঠনটোৰ অভিযোগ অনুসৰি, নতুন বিধি কাৰ্যকৰী হ’ব বুলি জানিও দীর্ঘম্যাদী কোনো পৰিকল্পনা গ্রহণ কৰা নাই ইণ্ডিগ’। পৰিবর্তে বহুদিন ধবি নিয়োগ প্রক্রিয়া বন্ধ কৰি থৈছে। পাইলটৰ আন এক সংগঠন ‘দ্য এয়াৰলাইনছ পাইলট এছ’চিয়েছন’ৰ দাবী অনুসৰি, বিধি শিথিল কৰিবলৈ কেন্দ্রক বাধ্য কৰাৰ কৌশল লৈছে ইণ্ডিগ’ই। যাৰ বাবে বিমান সেবা ব্যাহত হ’লেও কোনো কার্যকৰী পদক্ষেপ গ্রহণ কৰা নাই বুলি দাবী সংগঠনটোৰ। সূত্ৰত প্রকাশ যে ডিজিচিএ সংশোধিত বিধি অনুযায়ী এজন বিমান কর্মীয়ে দিনে আঠ ঘণ্টা, সপ্তাহত ৩৫ ঘণ্টা মাহত ১২৫ ঘণ্টা আৰু বছৰত এহেজাৰ ঘণ্টা কাম কৰিব লাগে এই নিয়মৰ বাবে সংস্থাৰ কৰ্মীৰ সংখ্যাত হেঁচা পৰিছে। যাত্রীৰ ভিৰ বৃদ্ধি পোৱাত অতিৰিক্ত চাপো গ্রহণ কৰিবলগীয়া হৈছে কর্তব্যৰত কৰ্মীয়ে। সেয়ে পর্যাপ্ত কর্মীৰ অভাৱত বিমান যাত্রা বাতিল হৈছে।
ইপিনে, এই পৰিস্থিতিত বেচৰকাৰী বিমান সংস্থাটোক বেহাই দিলে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ সংস্থা ডিজিচিএই। এই মর্মে পুৰণি নির্দেশিকাত উল্লিখিত কে’বাটাও বিধি নিষেধ শিথিল কৰা হয়। পূৰ্বৰ শ্রম বিধিত কোৱা হৈছিল যে পাইলট অর্থাৎ বিমান চালকসকলে লেবা ছুটীত সাপ্তাহিক জিৰণিৰ নির্দিষ্ট সময়সীমাৰ অন্তর্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰিব। এই নিয়ম এতিয়া শিথিল কৰা হৈছে। সূত্ৰত প্রকাশ যে পাইলটৰ ছুটীৰ সময়সীমাও ৪৮ ঘণ্টাৰ ভিতৰত অন্তর্ভুক্ত কৰিব পৰা যাব বুলি নিয়ম শিথিল কৰিলে কেন্দ্রই। একেদৰে নৈশ কর্তব্যৰ বিধিও শিথিল কৰে।
ইন্ডিগ’ই বিমান সেৱা সম্পূর্ণ স্বাভাবিক কৰিবলৈ ১০ ফেব্রুৱাৰী পর্যন্ত সময় বিচাৰিছিল। পৰিস্থিতি চম্ভালিবলৈ কেন্দ্রীয় মন্ত্রীয়ে নিজেই সক্রিয় হ’লেও বিগত দিনকেইটাত পৰিস্থিতি শোচনীয় হোৱাৰ পাছতো কিয় সক্রিয় হোৱা নাছিল বুলি কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে প্রশ্ন উঠিছে। নিয়ম মনা বাবে ইণ্ডিগ’ক কিয় হেঁচা প্রয়োগ কৰা হোৱা নাই সেই প্রশ্নও উঠিছে। পৰিবৰ্তে কেন্দ্রই বিধি শিথিল কৰি ইণ্ডিগ’ৰ চাপৰ ওচৰত নতি স্বীকাৰ কৰিলে I
