IlishFish: দৈনিক অগ্ৰদূত ডিজিটেল ডেস্ক: একালৰ বৃন্দাবন একালত পৰে ছন! কালি আৰু বাংলাদেশৰ ইলিচ মাছৰ বাবে হাহাকাৰ কৰা পৰিৱেশ নাই। সৌসিদিনালৈ ইলিচ মাছৰ বাবে বিখ্যাত দেশখনে সম্প্রতি চুবুৰীয়া পৰাহে এই মাছ আমদানি কৰিবলৈ বাধ্য । আনকি মাথোঁ দুমাহতে প্রধানমন্ত্রী নৰেন্দ্র মোদীৰ গৃহৰাজ্য গুজৰাটৰ পৰা বাংলাদেশে পাঁচশ মেট্রিক টন ইলিচ আমদানি কৰে।
উল্লেখ্য যে পূজাত বাঙালীসকলৰ অন্যতম প্রিয়খাদ্য হৈছে পদ্মা (ব্রহ্মপুত্র)ব ইলিচ। গতিকে এইবাৰ শাৰদ উৎসৱৰ আনন্দ বাঙালীসকলে কিদৰে উদযাপন কৰিব তাক লৈ প্রশ্ন উত্থাপন হৈছে। ইতিহাসে কয় যে বাঙালীসকলৰ উৎসৱ-পার্বণত ইলিচ নাথাকিলে তেওঁলোকৰ মন নভৰে।
এই ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ বা বাংলাদেশৰ বাঙালী বুলি কথা নাখাটে। লক্ষ্যণীয় যে ইলিচ মাছ ধৰাৰ ক্ষেত্ৰত বিশ্বৰ এক নম্বৰ দেশ হৈছে বাংলাদেশ। বিশ্বত উৎপাদিত মুঠ ইলিচ মাছৰ ৭০ৰ পৰা ৮০ শতাংশই বাংলাদেশে ধৰে। কিন্তু বিগত কৰ’না মহামাৰীৰ সময়ৰ পৰা পৰিস্থিতি সলনি হৈছে। তেতিয়াৰে পৰা বাংলাদেশে ধৰা ইলিচ মাছৰ পৰিমাণ বছৰি হ্রাস পাই আহিছে। আনকি এইবাৰ ভাৰতৰ পৰাহে দেশখনে ইলিচ মাছ আমদানি কৰিবলগীয়া হৈছে।
এই ঘটনা ইতিহাসতে প্রথম। আনকি যোৱা দুমাহত দেশখনে গুজৰাটৰ পৰা পাঁচশ মেট্রিকটন ইলিচ আমদানি কৰে। এই মাছৰে একাংশ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি দেশখনে বিদেশলৈ ৰপ্তানি কৰে। বৰ্তমানে দেশখনে ভাৰতৰ পৰা আৰু অধিক ইলিচ আমদানি কৰাৰ যোজা চলাই আছে।
আনকি আগন্তুক কিছু সপ্তাহৰ ভিতৰতে দেশখনে ভাৰতৰ পৰা ১৫০-দুশ টন ইলিচ আমদানি কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে। এই সম্পর্কত হাওৰা পাইকাৰী মাছ আমদানিকাৰী সংস্থাৰ সম্পাদক ছৈয়দ আনোৱাৰ মকছুদে কয়, ‘প্ৰথমবাৰৰ বাবে বাংলাদেশে ভাৰতৰ পৰা ইলিচ মাছ আমদানি কৰিছে। সাধাৰণতে আমি বাংলাদেশলৈ বাহু, বৌ আদি মাছ ৰপ্তানি কৰো। এইবাৰ বাংলাদেশত ইলিচ মাছৰ প্ৰচণ্ড নাটনিয়ে দেখা দিছে। গতিকে যোৱা দুমাহতে দেশখনে ভাৰতৰ পৰা পাঁচশ মেট্রিক টন ইলিচ আমদানি কৰে।’
উল্লেখ্য যে গুজৰাটত উৎপাদিত ইলিচ মাছৰ ভাৰতত চাহিদা সীমিত। ইয়াৰ কাৰণ হৈছে এই মাছ বৃহৎ হাৰত কণীযুক্ত হয়। গতিকে সাধাৰণতে ভাৰতীয় ক্রেতাই গুজৰাটী ইলিচ মাছ পছন্দ নকৰে। ইয়াৰ বিপৰীত কথা প্রযোজ্য হয় বাংলাদেশৰ ক্ষেত্রত।
এই সম্পর্কত মকছুদে কয়, ‘গুজৰাটৰ ইলিচ প্ৰচুৰ কণীযুক্ত হোৱাটোৱে হৈছে বাংলাদেশত চাহিদাৰ প্ৰধান কাৰণ। বাংলাদেশত এই মাছৰ কণী সংসাধনৰ বাবে সুকীয়াকৈ বিক্ৰী কৰা হয়। সংসাধনৰ পাছত এই কণী তেওঁলোকে বিদেশলৈ ৰপ্তানি কৰে।’
তেওঁ জনোৱা মতে ইলিচৰ ঘাটি পূৰণৰ উদ্দেশ্যে বাংলাদেশৰ মাছ ব্যৱসায়ীসকলে গুজৰাটৰ ভাৰুচ বন্দৰ আৰু হাওৰা পাইকাৰী মাছ বজাৰৰ পৰা ট্রাকে ট্রাকে ইলিচ মাছ ক্ৰয় কৰি নিছে।
উল্লেখ্য যে ২০১১ত ভাৰত-বাংলাদেশ তিস্তা জলচুক্তি ব্যর্থ কৰিছিল পশ্চিমবংগৰ তদানীন্তন মুখ্যমন্ত্রী মমতা বেনার্জীয়ে। পাছত উক্ত বছৰৰ পহিলা আগষ্টত বাংলাদেশে সকলো ধৰণৰ মাছ ৰপ্তানিত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰে। ইয়াৰ কাৰণ আছিল দেশখনত চাহিদা অনুসৰি মাছৰ অভাৱ সৃষ্টি হৈছিল।
অৱশ্যে উক্ত বছৰৰ ১১ ছেপ্টেম্বৰত বাংলাদেশে ইলিচক বাদ দি আন মাছত নিষেধাজ্ঞা প্রত্যাহাৰ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত ২০১৯ত কেৱল দুর্গা পূজাত বাংলাদেশে মমতালৈ উপহাৰৰূপে কিছু পৰিমাণৰ ইলিচ প্ৰেৰণ কৰে। কৰ’না মহামাৰীৰ পাছত ইয়াৰ পৰিমাণ আৰু হ্রাস পায়। আনহাতে যোৱা বছৰ বাংলাদেশে ১২ টন ইলিচত ৰপ্তানিৰ অনুমোদন জনাইছিল যদিও মাথোঁ ১৪৩.৮০ টন ইলিচহে ভাৰতলৈ আহে।
