Donald Trump:✒️মার্কিন ৰাষ্ট্ৰপতি ড’নাল্ড ট্রাম্পৰ শুল্ক নীতিয়ে বিশ্বৰ সাম্প্ৰতিক ভূ-ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিক এনে নাটকীয় ৰূপ দিছে যে চীনৰ স’তে হাত মিলাই ভাৰত অগ্ৰসৰ হোৱাৰ পোষকতা কৰিলে প্রধানমন্ত্রী নৰেন্দ্র মোদীয়ে। সম্প্রতি জাপান ভ্ৰমণৰত অৱস্থাত থকা প্রধানমন্ত্রী মোদীয়ে আজি কয় যে ভাৰত আৰু চীনে বিশ্বৰ অৰ্থনীতিলৈ সুস্থিৰতা আনিব পাৰে।
দুই দেশৰ মাজৰ শক্তিশালী সম্পর্ক গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি মোদীয়ে মতপোষণ কৰিছে। তেওঁ কয় যে চীন-ভাৰতৰ শক্তিশালী সম্পর্কই আঞ্চলিক শান্তি আৰু সমৃদ্ধিত এক ইতিবাচক প্রভাৱ পেলাব। আনকি দুয়োখন দেশৰ মাজৰ দৃঢ় সম্পর্কই বিশ্ব অর্থনীতিৰ শৃংখলালৈ সুস্থিৰতা আনিব বুলিও মোদীয়ে মন্তব্য কৰে।
শুকুৰবাৰে টকিঅ’ত জাপানী সংবাদ মাধ্যমৰ আগত প্রধানমন্ত্রীয়ে লগতে কয়, ‘পৃথিৱীৰ দুখন সর্ববৃহৎ ৰাষ্ট্ৰ ভাৰত আৰু চীনৰ মাজত সুস্থিৰ, নিৰ্ভৰযোগ্য আৰু সৌহার্দ্যপূর্ণ দ্বিপাক্ষিক সম্পর্কই আঞ্চলিক আৰু গোলকীয় শান্তি আৰু সমৃদ্ধিত এক ইতিবাচক প্রভাব পেলাব পাৰে।’
চীন-ভাৰতৰ সম্পৰ্ক বহু মেৰুত বিভক্ত এছিয়া আৰু বিশ্বৰ বাবেও গুরুত্বপূর্ণ বুলিও মোদীয়ে কয়। উল্লেখ্য যে অহা দেওবাৰৰ পৰা দুদিনীয়াকৈ চীনৰ টিয়ানজিনত অনুষ্ঠিত হ’ব লগা ছাংহাই সহযোগিতা সংস্থা (এছচিঅ’) বৈঠকতো মোদীয়ে অংশগ্রহণ কৰিব। এই সম্মিলনলৈ আমন্ত্রণ জনাবলৈ অলপতে ভাৰত ভ্ৰমণ কৰা চীনৰ বৈদেশিক মন্ত্রী বাং য়িক দিল্লীত প্রধানমন্ত্রী মোদীয়ে সাক্ষাৎ কৰে। এই সাক্ষাতৰ সময়ত চীনা বৈদেশিক মন্ত্রীজনে চীন-ভাৰতৰ মাজৰ সম্পৰ্ক উন্নীত কৰাত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। অৱশ্যে ইয়াৰ পূৰ্বৰে পৰা বিশেষকৈ যোৱা মাৰ্চৰ পৰা চীনে ভাৰতৰ স’তে সম্পর্ক উন্নত কৰিবলৈ বিচৰাৰ লক্ষণে দেখা দিবলৈ ধৰে। ইয়াৰ কাৰণ হৈছে মার্কিন ৰাষ্ট্ৰপতি ট্রাম্পৰ ‘শুল্ক সন্ত্রাস’।
আগন্তুক ছাংহাই সহযোগিতা সংস্থাৰ সম্মিলনত অংশগ্রহণ কৰিব বুলি উল্লেখ কৰি কালি মোদীয়ে কয়, ‘ৰাষ্ট্ৰপতি জি জিনপিঙৰ আমন্ত্রণ মর্মে মই এছচিত্র’ সম্মিলনত অংশগ্ৰহণৰ উদ্দেশ্যে টিয়ানজিং ভ্রমণ কৰিম। যোৱা বছৰ কাজান (ৰাছিয়া)ত ৰাষ্ট্ৰপতি জিনপিঙৰ স’তে মোৰ সাক্ষাতৰ পাছৰে পৰা আমাৰ দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্কৰ ইতিবাচক অগ্রগতি ধীৰে ধীৰে আহে।’
সূত্ৰই প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি এছচিঅ’ সম্মিলনত অংশগ্ৰহণৰ উদ্দেশ্যে চীনত উপস্থিত হোৱাৰ পাছতে প্রধানমন্ত্রী মোদী ৰাষ্ট্রপতি জিনপিঙৰ স’তে এক দ্বিপাক্ষিক আলোচনাতো মিলিত হ’ব। দুয়োৰে এই দ্বিপাক্ষিক আলোচনা অহা দেওবাৰে অনুষ্ঠিত হোৱাৰ সম্ভাবনা ব্যক্ত কৰিছে সূত্রই। গতিকে পূৰ্বৰ সংঘাত পাহৰি চীন-ভাৰত উভয়ে দ্বিপাক্ষিক সম্পর্ক উন্নত কৰাত মনোনিৱেশ কৰিছে বুলি ব্যাপক চৰ্চা হৈছে।
সূত্ৰৰ মতে, যোৱা মাৰ্চৰ পৰা চলিত মাহলৈ বিশ্বৰ ভূ-ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিৰ অনেক সলনি হয়। ৰাছিয়াৰ পৰা ভাৰতৰ খাৰুৱা তেল আমদানি বন্ধ কৰিব নোৱাৰি ট্রাম্পে ভাৰতীয় সামগ্রীত মাত্রাধিক শুল্ক আৰোপ কৰা কাৰ্যই পৰিস্থিতি সলনিত মূল ভূমিকা লয়। কালি মোদীয়ে কয় যে তেওঁ জাপান ভ্ৰমণৰ পাছতে চীনলৈ উৰা মাৰিব। এই দুদিনীয়া জাপান ভ্ৰমণৰ সময়ত মোদীয়ে ভাৰতে কিনিবলৈ আগ্রহ প্রকাশ কৰা ই১০ শিনকানছেন বুলেট ট্রেইনৰ ক্ষুদ্র সংস্কৰণ (প্রট’টাইপ) চোৱাৰ লগতে জাপানৰ স’তে প্রতিৰক্ষা, বাণিজ্য, প্রযুক্তি আৰু ব্যৱসায়ৰ ক্ষেত্ৰত বুজাবুজিৰ চুক্তি (এমঅ’ইউ) স্বাক্ষৰ কৰিব।
লক্ষ্যণীয় যে চাৰিদেশীয় ‘কোৱাড’ সংস্থাৰ দুই সদস্য ৰাষ্ট্ৰ হৈছে ভাৰত আৰু জাপান। অস্ট্রেলিয়া আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰকো সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰূপে লৈ গঠিত কোৱাডে অৱশ্যে এছিয়া আৰু প্রশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলত চীনৰ প্ৰভাৱ বোধৰ উদ্দেশ্যে কাম কৰি অহা বুলি চর্চা হয়। অৱশ্যে ট্রাম্প শুল্ক নীতিয়ে ভূ-ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিলৈ নাটকীয় পৰিৱৰ্তন আনিছে।
শেহতীয়া ভাৰত ভ্ৰমণৰ সময়ত চীনৰ বৈদেশিক মন্ত্রী য়িয়ে প্রভুত্ববাদ আৰু ক্ষমতাৰ ৰাজনীতিৰ বিৰোধিতা কৰি দিল্লী আৰু বেইজিঙক ট্রাম্পৰ ‘দাদাগিৰী’ৰ বিৰুদ্ধে থিয় হ’বলৈ আহ্বান জনায়। আজি মোদীৰ কণ্ঠত চীনা বৈদেশিক মন্ত্ৰীৰ মন্তব্যৰ সুৰ প্ৰতিফলিত হয়। উল্লেখ্য যে য়িয়ে অলপতে মন্তব্য কৰে যে ড্রেগন আৰু হাতীক নাচিবলৈ দিয়াটো হ’ব একমাত্র সঠিক পছন্দ।
বৈদেশিক মন্ত্রীজনৰ এই ব্যঞ্জনা পৰৱৰ্তী সময়ত চীনৰ ৰাষ্ট্রপতি জিনপিঙেও ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ জৰিয়তে চীনা ৰাষ্ট্ৰপতিজনে নতুন দিল্লীৰ স’তে বেইজিঙৰ সম্পৰ্ক উন্নত কৰাৰ বিষয়টো গুৰুত্বসহকাৰে লোৱাৰ ইংগিত দিয়ে। কার্যতঃ চীনা ৰাষ্ট্ৰপতিজনলৈ ইতিবাচক সঁহাৰি দি প্রধানমন্ত্রী মোদীয়ে কয়, ‘বিশ্ব অর্থনীতি অস্থিৰ হৈ থকাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত চীন আৰু ভাৰতে বিশ্ব অর্থনীতিক সুস্থিৰ কৰাৰ স্বাৰ্থত একেলগে কাম কৰাৰ প্ৰয়োজন হৈছে। পাৰস্পৰিক স্বাৰ্থৰ ভিত্তিত দীর্ঘম্যাদী দৃষ্টিভংগীৰে এক ৰণনীতিগত সম্পৰ্কৰ পৰা উন্নত দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্কৰ বাবে ভাৰত সাজু আছে।’
বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, মোদীয়ে উল্লেখ কৰা পাৰস্পৰিক স্বার্থ জড়িত বিষয়সমূহে বিৰল ভূগর্ভস্থ ধাতু (ৰেয়াৰ আর্থ মেটেল) নিৰ্ভৰ বৈদ্যুতিক বাহন আৰু আন উদ্যোগক সামৰি লোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। লক্ষ্যণীয় যে বিৰল ভূগর্ভস্থ ধাতুৰ ক্ষেত্রত বিশ্বতে একাধিপত্য সাব্যস্ত কৰি ৰাখিছে চীনে। স্বাভাবিকতে নতুন দিল্লী-বেইজিঙৰ সম্পৰ্ক উন্নত হ’লে এই ক্ষেত্রত ভাৰত লাভান্বিত হ’ব। ইতিমধ্যে চীনা বৈদেশিক মন্ত্রী য়িয়ে ভাৰতলৈ সহযোগিতা আগবঢ়াব বুলি ঘোষণা কৰিছে। উল্লেখ্য যে আগন্তুক এছচিঅ’ সম্মিলনত মোদীৰ লগতে কছ ৰাষ্ট্ৰপতি ভাডিমীৰ পুটিনেও অংশ ল’ব।
যোৱা মাৰ্চত মুর্মুলৈ গোপন পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিছিল জিনপিঙে
যোৱা মাৰ্চত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি দ্রৌপদী মুর্মুলৈ এখন গোপন পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিছিল চীনা ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে। উল্লেখ্য যে মাৰ্চৰ পৰাই চীন-ভাৰতৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ জটিলতাৰ ইতি পৰাৰ আভাস স্পষ্ট হ’বলৈ ধৰে। মার্কিন সংবাদ মাধ্যম ব্লুমবার্গৰ শেহতীয়া এক প্রতিবেদনত দাবী কৰা হৈছে যে ভাৰতৰ স’তে সম্পর্ক উন্নত কৰিবলৈ বিচাৰি জিনপিঙে মুর্মুলৈ এই পত্র প্ৰেৰণ কৰে।
ভাৰতৰ এজন শীর্ষ চৰকাৰী বিষয়াৰ উদ্ধৃতি দি প্রতিবেদনখনত কোৱা হয় যে চীনা ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে প্ৰেৰণ কৰা এই পত্ৰ পৰৱৰ্তী সময়ত প্রধানমন্ত্রী মোদীৰ ওচৰলৈ যায়। এই পত্ৰৰ পাছতে যোৱা জুনৰ পৰা দুয়োখন দেশে সম্পর্ক উন্নত তথা স্বাভাৱিক কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰে বুলিও ব্লুমবার্গৰ প্ৰতিবেদনত দাবী কৰা হৈছে। ইয়াৰ অংশৰূপে চীন-ভাৰতে সীমা সংঘাত দূৰ কৰাৰ চেষ্টা কৰে।
এনেদবে চীন- ভাৰতৰ সম্পৰ্ক উন্নত হোৱাৰ আভাস স্পষ্ট হ’বলৈ ধৰাত ক্ষুব্ধ হৈ ট্রাম্পে ভাৰতৰ ওপৰত মাত্ৰাধিক শুল্ক হেঁচা আৰোপ কৰা বুলি চর্চা হৈছে। লক্ষ্যণীয়ভাৱে চীন-ভাৰত উভয়ৰে সম্মুখত অভিন্ন প্রত্যাহ্বানৰূপে থিয় দি আছে ট্রাম্প প্রশাসন।