IDBIBank : দৈনিক অগ্ৰদূত ডিজিটেল ডেস্ক : দেশৰ অন্যতম লাভজনক বেংকিং প্রতিষ্ঠান আইডিবিআই বেংকক কানাডাৰ এটা প্রতিষ্ঠানক বিক্রীক লৈ দেশত বিরূপ প্রতিক্রিয়া অব্যাহত আছে। ইয়াৰ কাৰণ হৈছে লাভ অর্জন কৰি থকা অৱস্থাতে নৰেন্দ্ৰ মোদী চৰকাৰে ৰাজহুৱা বেংকটোৰ সিংহভাগ শ্বেয়াৰ বিদেশী প্রতিষ্ঠানক বিক্রী কৰে।
যোৱা ১৪ অক্টোবৰত কেন্দ্রীয় কেবিনেটে আইডিবিআই বেংকৰ সিংহভাগ তথা ৬০ শতাংশৰো অধিক অংশ বিক্রীত অনুমোদন জনায়। কেৱল সেয়াই নহয়, বেংকটোৰ সিংহভাগ অংশ কানাডাৰ নাগৰিক ভাৰতীয় মূলৰ উদ্যোগপতি প্রেম বাটশ্বাৰ প্রতিষ্ঠান ফেয়াৰফেক্স ফিনান্সিয়েল হল্ডিং লিমিটেডক বিক্রীত অনুমোদন দিয়ে মোদী কেবিনেটে। ইয়াৰ লগে লগে দেশজুৰি প্রতিক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। এই প্রতিক্রিয়া বর্তমানেও অব্যাহত আছে।
উল্লেখ্য যে আইডিবিআই বেংকে চলিত বর্ষত এতিয়ালৈ ৯,২৩৭ কোটি টকাৰ লাভ অৰ্জন কৰিছে। গতিকে বেংকটো বিদেশী কোম্পানীক বিক্রীক লৈ বিৰূপ প্রতিক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হোৱাটোৱে স্বাভাৱিক। ইয়াৰ বিপৰীতে চৰকাৰে আইডিবিআই বেংকৰ সিংহভাগ অংশ বিক্ৰীৰ বাবদ ৫২,৮৭৭ কোটি টকা লাভ কৰিছে।
উল্লেখ্য যে ১৯৬৪ৰ পহিলা জুলাইত আইডিবিআই বেংক প্রতিষ্ঠা হয়। অৱশ্যে প্রথম অৱস্থাত ই ব্যক্তিগত বেংক আছিল। পৰৱৰ্তী সময়তহে ইয়াৰ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰা হয়। এই বেংক প্রতিষ্ঠাৰ লক্ষ্য আছিল দেশৰ উদ্যোগ-প্রতিষ্ঠানসমূহক ঋণ দিয়া। সেই অনুসৰি, আৰম্ভণিৰে পৰা বেংকটোৱে কোটি কোটি টকাৰ ঋণ দিবলৈ ধৰে।
অৱশ্যে ২০০৪ৰ পৰা আইডিবিআই বেংকে সাধাৰণ লোককো গ্ৰাহকৰূপে গ্রহণ কৰিবলৈ লয়। পাছৰ বছৰ আইডিবিআইক লিমিটেড কোম্পানীলৈ ৰূপান্তৰ কৰে চৰকাৰে। তাৰ পাছৰ বছৰ আইডিবিআইৰ স’তে ইউনাইটেড ৱেষ্টার্ণ বেংকক চামিল কৰা হয়। তেতিয়া এক আর্থিক সংকটে দেখা দিছিল।
এই সংকটে আইডিবিআই বেংকক একপ্রকাৰ জুৰুলা কৰিছিল। ইয়াৰ কাৰণ আছিল ২০০০ বৰ্ষত বেংকটোরে বিভিন্ন উদ্যোগ প্রতিষ্ঠানক কোটি কোটি টকাৰ ঋণ দি ঘূৰাই আনিব পৰা নাছিল। ফলত বেংকৰ অনুৎপাদক সম্পত্তিৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পায়। উক্ত দুটা প্রতিষ্ঠান চামিলকৰণৰ জৰিয়তে তদানীন্তন চৰকাৰে আৰ্থিক সংকট দূৰ কৰিছিল।
অৱশ্যে পৰৱৰ্তী সময়ত অর্থাৎ ২০০৫ৰ পৰা ২০১২ৰ সময়ছোৱাত আন কে’বাটাও প্রতিষ্ঠানে শ শ কোটি টকাৰ ঋণ লৈ বেংকটোক জুৰুলা কৰে। এই প্রতিষ্ঠানসমূহ হ’ল বিজয় মালিয়াৰ কিংফিছাৰ এয়াৰলাইন্স, এবিজি শ্বিপয়ার্ড, উইণ্ডচান ডায়মণ্ডছ আৰু ভিডিঅ’কন গ্রুপ। ইয়াৰে কিংফিছাৰে ৮৬০.৯২ কোটি টকা, এবিজিয়ে ৩,৩৬৯ কোটি টকা, উইনছামে ১১৪.৭৯ কোটি টকা আৰু ভিডিঅ’কনে ৯,৯০৩ কোটি টকা ঋণ লৈ ওভতাই দিয়াত ব্যর্থতা স্বীকাৰ কৰে।
ফলত বেংকিং প্রতিষ্ঠানটোৰ অনুৎপাদক সম্পত্তিয়ে পৰ্বতাকাৰ ৰূপ লয়। এই জটিল পৰিস্থিতিৰ মোকাবিলাৰ উদ্দেশ্যে ভাৰতীয় জীৱন নিগম (এলআইচি)ক প্রতিষ্ঠানটোৰ অংশ ক্ৰয় কৰিবলৈ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে নিৰ্দেশ দিয়ে।
সেই অনুসৰি, এলআইচিয়ে ১২ হেজাৰ কোটি টকাৰ বিনিময়ত আইডিবিআইৰ ৫১ শতাংশ অংশ ক্রয় কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত কেন্দ্রীয় চৰকাৰেও আইডিবিআইৰ অংশ ক্রয় কৰে। সম্প্ৰতি বেংকটোৰ সিংহভাগ অংশ কানাডাৰ প্ৰতিষ্ঠানটোক বিক্ৰী কৰাৰ পাছত এলআইচিৰ হাতত ১৯ শতাংশ আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ হাতত ১৫ শতাংশ অংশ আছে।
উল্লেখ্য যে সমগ্র দেশত আইডিবিআই বেংকৰ ২১শ শাখা আৰু তিনি হেজাৰৰো অধিক এটিএম আছে। প্রতিষ্ঠানটোৰ জমা ধনৰ পৰিমাণ চাৰি লাখ ১১ হেজাৰ ৬৬১ কোটি টকা। শেহতীয়াভাৱে আইডিবিআইৰ আয়ৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পায়। ২০২৪-২৫ত বেংকটোরে ৩৩,৮২৬ কোটি টকা আয় কৰাৰ বিপৰীতে ইয়াৰ পাছৰ বিত্তীয় বর্ষত ৩৫,৭৪৪ কোটি টকা আয় কৰে।
এনে অৱস্থাতে প্রতিষ্ঠানটোৰ সিংহভাগ অংশ বিদেশী কোম্পানীক বিক্ৰী কৰি দিয়াত হেজাৰ হেজাৰ কৰ্মচাৰীৰ মাজত হাহাকাৰ লাগিছে। ইতিমধ্যে কৰ্মচাৰীসকলে প্রতিবাদী কাৰ্যসূচীৰো আয়োজন কৰিছে। সম্প্রতি আইডিবিআই বেংকৰ ২০ হেজাৰৰো অধিক বিষয়া-কর্মচাৰী আছে। একাংশই অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে যে মোদী চৰকাৰে পানীৰ দামত বেংকটো বিদেশী কোম্পানীক বিক্ৰী কৰিলে। মোদী চৰকাৰে আইডিবিআইৰ প্ৰতিটো শ্বেয়াৰ ৮১ টকাত বিক্ৰী কৰে। লক্ষ্যণীয়ভাবে বেংকটো বিক্ৰীৰ স্পষ্ট কাৰণ ব্যাখ্যা কৰিব পৰা নাই মোদী চৰকাৰে।
