দৈনিক অগ্ৰদূত ডিজিটেল ডেস্ক : ৰ’ছ আইচ ছেল্ফ হৈছে বিশ্বৰে সৰ্ববৃহৎ বৰফৰ স্তৰ বা তাক। শেহতীয়াভাবে এই ৰ’ছ আইচ ছেল্ফে সমগ্র পৃথিৱীক এক প্রলয়ৰ পৰা ৰক্ষা কৰে। এনে বৰফৰ তাক গঠন হয় হিমবাহৰ বৰফৰে। মহাসাগৰত ওপঙি হিমবাহৰ বৰফে একোটা তাক গঠন কৰে। এইসমূহে সমগ্র পৃথিৱীৰ সাগৰসমূহৰ পৃষ্ঠ নিয়ন্ত্ৰণত ৰখাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।
বিজ্ঞানীসকলে সাগৰপৃষ্ঠৰ উত্থান পাঁচ মিটাৰ ঘটাৰ আশংকা কৰিছিল। সৌভাগ্যবশতঃ ৰ’ছ আইচ ছেল্ফে সাগৰপৃষ্ঠৰ এই অস্বাভাৱিক উত্থান প্রতিৰোধ কৰি পৃথিৱীখনক ৰক্ষা কৰে। কাৰণ এনে উচ্চতালৈ সাগৰপৃষ্ঠৰ উত্থান ঘটা হ’লে প্রায় সমগ্র বিশ্ব প্রচণ্ড বানত বুৰ যোৱাৰ আশংকা আছিল। উল্লেখ্য যে ১৮৪১ৰ ২৮ জানুৱাৰীত ব্রিটিছ অন্বেষণকাৰী ছাৰ জেমছ ক্লার্ক ৰ’ছে ৰ’ছ আইচ ছেল্ফ প্রথমে প্রত্যক্ষ কৰিছিল।
দক্ষিণ চুম্বকীয় মেৰুৰ সন্ধান কৰি থকাৰ সময়ত তেওঁ এই প্রকাণ্ড বৰফৰ তাক প্রত্যক্ষ কৰে। প্ৰথম অৱস্থাত এই বৰফৰ তাকৰ নাম ‘দ্য বেৰিয়াৰ’ আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াৰ নাম গ্রেট আইচ বেৰিয়াৰ বা ডাঙৰ বৰফৰ প্রতিবন্ধক ৰখা হৈছিল। এই বৰফৰ তাক স্পেইনৰ ভূখণ্ডৰ সমান।
অর্থাৎ এই বৰফৰ তাকে পাঁচ লাখ ৮০৯ বর্গ কিলোমিটাৰ পৰিসৰ আগুৰি আছে। ইয়াৰ দৈর্ঘ্য দুয়োদিশে আঠশ কিলোমিটাৰ। এই বৰফৰ তাক এণ্টাৰ্ক’টিকাৰ ৰ’ছ সাগৰৰ দক্ষিণ প্ৰান্তত ওপঙি আছে। কে’বাশ মিটাৰ ডাঠ এই বৰফৰ তাকৰ সন্মুখ ছশ কিলোমিটাৰৰো অধিক দীঘল। পানীৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰত ইয়াৰ উচ্চতা ১৫-৫০ মিটাৰ।
অৱশ্যে পানীৰ তলতে ইয়াৰ অধিকাংশ আছে। গতিকে ইয়াৰ সঠিক উচ্চতা নির্ণয় কৰাটো সম্ভৱ হোৱা নাই। লক্ষ্যণীয়ভাৱে আকাৰৰ দিশৰ পৰা প্রকাণ্ড হ’লেও এই বৰফৰ তাক স্থিৰ নহয়। প্ৰতিবছৰে ই তিনিশৰ পৰা এহেজাৰ মিটাৰ বেগত গতি কৰি থাকে। ইয়াৰ কাৰণ হৈছে হিমবাহৰ পৰা বৰফ আহি ইয়াৰ স’তে পাছফালৰ পৰা সংযোজিত হয়।
যেতিয়া এই বৰফৰ তাক অগ্ৰসৰ হয় তেতিয়া ই ৰ’ছ সাগৰৰ পৰা বিপুল পৰিমাণত আইচবার্গ সাবটি লয়। এনে আইচবাৰ্গৰ অন্যতম হৈছে বি-১৫ আইচবার্গ। ২০০০ৰ মাৰ্চত এই আইচবার্গ ভাঙি পৰে। ফলত ৩৭কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ আইচবাৰ্গৰ টুকুৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিজ্ঞানীসকলে ৰ’ছ আইচ ছেল্ফৰ সূক্ষ্মভাৱে নিৰীক্ষণ কৰি আছে।
কাৰণ সাগৰপৃষ্ঠ নিয়ন্ত্ৰণত ৰখাত এই বৰফৰ তাকৰ ভূমিকা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। বিজ্ঞানীসকলৰ মতে বৰফৰ এই বিশাল তাকে দক্ষিণ মেৰুৰ বৰফৰ পৃষ্ঠ সুস্থিৰ কৰি ৰখাত ভূমিকা পালন কৰি আছে। এই ভূমিকা এক প্রকাণ্ড প্রাকৃতিক ব্ৰেকৰ ৰূপত ই পালন কৰি আহিছে।
ভৱিষ্যতেও এই বৰফৰ তাকে এনে ভূমিকা পালন কৰি যাব বুলি বিজ্ঞানীসকলে আশা প্রকাশ কৰিছে। অৱশ্যে বিশ্বৰে সৰ্ববৃহৎ এই বৰফৰ তাকো শেহতীয়াভারে গলন ঘটিবলৈ ধৰিছে। ইয়াকে লৈ উৎকণ্ঠিত হৈছে বিজ্ঞানীসকল। তৎসত্ত্বেও ইয়াৰ গলন দ্রুততৰ নহয় বুলি একাংশ বিজ্ঞানীয়ে প্ৰকাশ কৰিছে।
